ماهواره، اینترنت، تلفن همراه …
نویسنده: محمد صالح خردنيا
صنعت و تكنولوژي همواره مسير تحول ، دگرگوني و رشد و ترقي را مي پيمايد و روز به روز ،بلكه ثانيه به ثانيه در حال رشد و توسعه است.
سازندگان و توليد كنندگان صنايع با يكديگر رقابت مي كنند و بر روند ترقي و روبه رشد آن مي افزايند ؛ تا هر روز ابزار جديد تر و با كارآيي بيشتري را وارد بازار كنند.
از جمله آن صنايع در حال رشد و توسعه، وسايل ارتباطي و رسانه اي مي باشد، كه طي چند سال اخير تحول و رشد قابل توجهي داشته است.
ابزارهايي مثل : رايانه ، ماهواره ، ، اينترنت، تلفن همراه و گوشيهاي آن كه روز به روز با امكانات و قابليتهاي بيشتر و جديدتري وارد بازار و در اختيار متقاضيان و افراد جامعه قرار مي گيرد.
همه ي اينها بيانگر اين است كه بشر ،با قدرت علم و دانش و استعدادها و قابليتهايي كه خداوند حكيم و عليم در ذات او نهفته است،توانسته گامهاي مهمي را در زمينه رفاه و آسايش خود و همنوعان خود بردارد. بر سختيها و مشكلات غلبه كند و تا حدي از حصار قوانين دست و پاگير طبيعت خود را برهاند و يا به تعبير ديگر با قوانين طبيعت خود را وفق دهد و سازگار شود.
او توانسته مسافتهاي طولاني و طاقت فرسا را با زماني كوتاه طي كند ، مسافتهاي طولاني و چند ماهه را فقط در چند ساعت بپيمايد ؛همچنين توانسته دو نفري كه دورترين فاصله را باهم دارند، به صورت سمعي و بصري ( صوتي و تصويري) با هم ارتباط دهد.
آري! همه ي اين تحولات محصول علم و دانش بشر مي باشد: « يا معشر الجن و الإنس إن استطعتم أن تنفذوا من أقطار السموات و الأرض فانفذوا ،لا تنفذون إلا بسلطان» الرحمن 33
( اي گروه جنيان و انسانها! اگر مي توانيد از كرانه هاي آسمان و زمين بگذريد ،بگذريد. وليكن نمي توانيد بگذريد مگر با قدرت عظيم ( علم و دانش) ).
در واقع تمام اين ابزار و صنايع پيشرفته كه بشر به آن دست يافته ،نعمتهاي خداوند بر بندگانش مي باشند،تا آنرا در مسير صلاح خود و جامعه به خدمت بگيرد.
« ألم تروا أن الله سخر لكم ما في السموات و ما في الأرض و أسبغ عليكم نعمه ظاهرة و باطنة…» لقمان 20
( آيا نديده ايد كه خداوند آنچه را كه در آسمانها و زمين است مسخر شما كرده است و( در مسير منافع شما به حركت انداخته است) و نعمتهاي خود را چه ظاهر و آشكار و چه باطن و پنهان بر شما گسترده و افزون ساخته است).
همه ي اين نعمتهايي كه به نحوي در خدمت بشر گماشته شده اند، شكر هر كدام به صورت جداگانه بر انسان لازم و ضروريست و شكر نعمت هم به اين معناست كه نعمت را در همان مسيري كه صاحب نعمت يعني آفريدگار جهانيان تعيين نموده ،به كار برده شود و مورد استفاده قرار گيرد. زيرا كه شكر حقيقي و شكر مطلوب از ديدگاه قرآن شكر عملي است كه در عمل تبلور مي يابد. قرآن در اين رابطه مي فرمايد: « إعملوا آل داود شكرا و قليل من عبادي الشكور» سبأ 13
( اي دودمان داود! سپاسگزاري ( اين همه نعمت را ) بكنيد و در عمل سپاسگزار ما باشيد و بدانيد كه اندكي از بندگانم سپاسگزارند.)
آيا امروزه افراد جامعه ما از وسايل پيشرفته اي كه در اختيار دارند و از امكانات و دستاوردهاي خود،در مسيري كه آفريدگار آنها تعيين نموده، استفاده مي كنند؟
آيا آنها را در جهت رشد و تعالي و پيشترفت خود و جامعه به كار مي گيرند؟
اينترنت را نمي گويم كه دردسترس همه نيست و هنوز استفاده از آن همگاني نشده و عده كمي از افراد جامعه در اختيار دارند.
همين گوشيهاي موبايلي كه در دست هر كودك و نوجواني به وفور ديده مي شود و در تمام خانواده هاي شهري و روستايي به تعداد افراد خانواده يافت مي شود، آيا فرهنگ صحيح استفاده كردن از اين ابزارها ( گوشيهاي موبايل ،ماهواره و اينترنت و …) در جامعه و خانواده ها نهادينه شده است؟
آيا در اين راستا كوچكترين گامي از جانب مسئولين ، فرهنگيان و دعوتگران و مربيان برداشته شده است؟
متأسفانه پاسخ منفي است؛ چرا كسي به فكر اين معضل نيست؟ چرا كسي نسل جوان امروز را با تبليغات جهاني آشنا و مقابله و تعامل صحيح با آنرا آموزش نمي دهد؟
مگر نه اينست كه در دنيايي كه پر از تبليغات است يا بايد خودتان به زندگي خط بدهيد ،يا ديگران خط خواهند داد؟!
فردي كه فرهنگ استفاده صحيح از ماهواره و اينترنت را ندارد و بدون شناخت پا به اين دنياي وسيع و پر مخاطره نهاده و يا كودك 10 ساله اي كه گوشي موبايلي در اختيار دارد كه با كيفيت بالا عكس و فيلم مي گيرد و با بهره گيري از امكانات بلوتوث كه بر روي گوشي اش نصب است خيلي زو د عكسها و فيلمهايي را كه بدون درنظر گرفتن حريم اشخاص و بدون كسب اجازه از آنها گرفته را منتشر مي كند و يا فيلمها و تصاوير مستهجن و ضد اخلاق را به راحتي از اطرافيان دريافت مي كند و قسمت عمده اي از اوقات خود را صرف تماشا و تبادل آنها مي نمايد چه عواقبي براي هريك از آنها مي شود در نظر گرفت؟
نمي خواهم بگويم حالت تدافعي به خود بگيريم و در تقابل با اين ابزار و امكانات حركت كنيم.
در عصري زندگي مي كنيم كه عصر ارتباطات و انفجار اطلاعات نامگذاري شده است لذا به خدمت نگرفتن هريك از اين رسانه ها ، حركت قهقرايي و رو به عقب محسوب مي شود كه تحت هيچ شرايطي به صلاح جوامع اسلامي نيست.
خلاصه اينكه عصر ،عصر جهاني شدن است و جوامع سنتي ما و خانواده ها بايستي خود را آماده كنند. به اين معنا كه فرهنگ صحيح مواجهه با اين ابزار مدرن را در درون خود نهادينه كنند؛ فرزندان را درسايه ي تعاليم انسان ساز اسلام ،تربيت نمايند. تربيتي كه خدا محور باشد و فرزند و متربي در هر مكان و زمان و در هر لحظه از زندگيش خدا را حاضر و ناظر بداند.
نه تربيت پدر محوري و پدر سالاري ،چرا كه پدر در تمام صحنه هاي زندگي حاضر نيست و در خلوت و تنهاييش ديگر با او نيست.
همچنين بايستي گامهاي بلندي جهت آموزشهاي لازم در رابطه با استفاده صحيح و بهينه از اين ابزار و امكانات ( ماهواره ، اينترنت ،موبايل و ..) به خانواده ها داده شود،تا با اين گامهاي مثبت ،هم آسيب پذيري جامعه كاهش يابد و هم بهره برداري صحيح از اين ابزار به عمل آيد تا با استفاده اين نعمتها و امكانات جوامع اسلامي از قافله ي پيشترفت عقب نماند و با به خدمت گرفتن اين رسانه ها پيامش را به گوش همه جهانيان برساند و به اميد روزي كه جوامع اسلامي در عرصه تبليعات و رسانه، گوي سبقت را بربايند و حرفها براي گفتن داشته باشند.

ما جوامع جهان سوم به طبع از کیفیت زندگی پایینتری نسبت به جوامع توسعه یافته برخورداریم . تمام این امکاناتی که شما از آنها نام بردید توسط همین کشورهای توسعه یافته متناسب با جوامع خود عرضه میشود و همین امر باعث میشود برای ما که بنا به دلایلی توسعه لازم متناسب با جهان امروزی نداشته ایم در مواجهه با اینگونه امکانات دچار نوعی سردرگمی شویم که همه را در برمیگیرد و تنها افراد با سن پایین نیستند بلکه همه ی گروه های سنی با فرهنگ استفاده از این وسایل دچار بیگانگی هستند چون متعلق به شرایط اجتماعی و کیفیت زندگی ما نیستند
تنها راه بالا بردن کیفیت زندگی مردم مثل جوامع آسیای شرقی است فارغ از هر گونه ملاحظات