بیداری اسلامی

خطیب: دکتر عبدالرحمن سُدیس

مسجد الحرام : جمعه ۱۷ رجب ۱۴۳۰ برابر با ۱۹ تیرماه ۱۳۸۸

خطبه‏ی اول:

ستایش از آن الله است که برای رسیدن به رضایتش راه‏هایی قرار داده و از در پی گرفتن راه سختی‏ها ما را بازداشته است و گواهی می‏دهم که معبودی به حق نیست جز الله که یگانه است و شریکی ندارد، چنان شهادتی که با نور آن حقایق آشکار شود. و گواهی می‏دهم که سرور و پیامبر ما محمد بنده و پیامرسان اوست که با نور وحی تاریکی‏ها را کنار زد.

بارالها بر او و بر اهل بیت برگزیده‏ی وی و بر صحابه‏ی پاکش و بر تابعین و آنانی که تا ابدیت از آنان به نیکی پیروی نمایند درود و برکت و سلام بسیار فرست.

اما بعد ای مردم تقوای پروردگار را پیشه سازید… تقوای او را در خوشی و ناخوشی پیشه ساخته و بدانید که نجات و رستگاری در آن است:

…. وَتَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ یَا أُوْلِی الأَلْبَابِ [بقره: ۱۹۷]

(و براى خود توشه برگیرید که در حقیقت بهترین توشه پرهیزگارى است و اى خردمندان از من پروا کنید)

ای مسلمانان: در راستای تلاش جهت برطرف نمودن برخی از قضایا و مشکلات این امت مبارک و در جهت بالا بردن سطح امنیت آن و برای رساندن آن به قله‏ی افتخار، قضیه‏ای خود را مطرح می‏کند که  دارای آثاری است بس وحشتناک و دردناک… مشکلی که همچنان قربانی گرفته و چنگالش از خون این قربانیان رنگین است… چرا که نه! در حالی که این فاجعه همچنان در حال ستاندن جان مردم است و چه سریع است و چه ناگهانی است آثار آن که قلب از دیدن آن پاره پاره می‏گردد…

خدایا! این معضل تا چه اندازه درد و غم به بار آورده و چه کودکانی را که یتیم نکرده و چه مادرانی را بیوه… چه انسان‏هایی که از پس این فاجعه معلول و خانه‏نشین نشده‏اند و چه اشک‏هایی که ریخته نشده است… چه جان‏هایی که داده شده و چه خون‏ها که ریخته شده و چه خانواده‏هایی که از هم پاشیده گردیده و چه انسان‏ها که ناقص العضو و ناتوان گردیده‏اند… خدایا رحمتت را می‏طلبیم، خدایا رحمتت را می‏طلبیم…

این فاجعه‏ی دردناک چیزی نیست جز حوادث راه و رانندگی.

ای مومنان: بر علم شما پوشیده نیست که از بزرگترین اهداف شریعت حکیم ما، حفظ جان و نگاه داشتن آن از آسیب است. خداوند متعال می‏فرماید:

…. وَلاَ تَقْتُلُواْ أَنفُسَکُمْ إِنَّ اللّهَ کَانَ بِکُمْ رَحِیمًا [نساء ۲۹]

(و خودتان را مکشید زیرا الله همواره با شما مهربان است)

بدون شک برای رانندگی در اسلام حقوق و آدابی هست که اگر از سوی رانندگان مورد عمل قرار گیرد عاقبت نیکی در انتظار آنان خواهد بود. از سویی دیگر اتوموبیل‏ها در این عصر به عنوان وسائل نقلیه‏ای مهم در سطحی وسیع مورد استفاده قرار می‏گیرند بطوری که بی‏نیازی از آنان به سختی قابل تصور است و بلکه حتی می‏توان گفت این وسائل نقلیه در واقع [و در صورت استفاده‏ی صحیح] از نعمت‏های خداوند است که مستوجب شکر است و حتی می‏توان داشتن وسیله‏ی نقلیه‏ی خوب را از اسباب سعادت دانست.

رسول الله صلی الله علیه وسلم می‏فرماید: «از [اسباب] سعادت و خوشبختی انسان داشتن خانه‏ی وسیع و همسایه‏ی نیک و سواری خوب است» [به روایت امام بخاری]

اما متاسفانه و با وجود تلاش پیگیر در عرصه‏ی فناوری برای تولید جدیدترین نوع وسائل نقلیه که دارای بالاترین سطح امنیتی هستند، همچنان خون قربانیان جاده‏ها را رنگین کرده و صحنه‏ی قربانیان و اجساد تکه‏تکه شده غمی جانکاه بر قلب می‏گذارد…

آمارهای وحشتناک نشان‏دهنده‏ی این است که شمار حوادث رانندگی بدون آنکه پایین بیاید در حال بالا رفتن است و جاده‏ها همچنان جان انسان‏ها را گرفته،  خانواده‏ها را در غمی جانکاه فروبرده و زیان‏های سنگین مالی به بار می‏آورند.

میزان این حوادث به موازات تابستان و در پی تعطیلات و سفرهای تفریحی بالاتر هم می‏رود. شمار این حوادث به سطحی دهشتناک رسیده است بطوری که تعداد کشته شده‏های حوادث رانندگی در سال گذشته به دوملیون نفر رسیده و تعداد آسیب دیده‏ها از سی ملیون گذشته است.

در عرصه‏ی داخلی نیز تعداد حوادث رانندگی به نیم ملیون حادثه در یک سال رسیده است که یک سوم آسیب دیده‏ها را جوانان تشکیل می‏دهند. بر اثر این حوادث ۶۰۰۰ نفر کشته و نزدیک به ۴۰۰۰۰ نفر آسیب دیده‏اند. این یعنی یک کشته در هر ساعت! سری به بیمارستان‏ها و اورژانس‏ها بزنید تا ببینید که بیش از یک سوم تختها را آسیب‏دیدگان رانندگی اشغال کرده‏اند. از سویی دیگر هزینه‏ی اقتصادی این حوادث گاه بخش برزگی از بودجه‏‏ی برخی از کشورها را در بر می‏گیرد.

به خداوند پناه می‏بریم از این درد بزرگ که مردمان این زمانه را دچار حیرت کرده است. دردی که آثار آن از جنگ‏های بین المللی و حوادث طبیعی نیز فراتر رفته.

دیگر نپرس از کسانی که بر اثر این حوادث دستشان از دنیا کوتاه شده و از خانواده‏ها و پدران و مادران و جگرگوشه‏های خود جدا گشته‏اند… انسان‏هایی که از بهترین و سودمندترین افراد جامعه بودند… خدایا… چه بسا دانشمندان و پژوهشگرانی که در یک حادثه از بین رفته‏اند و چه بسا علما و دعوتگران و انسان‏های نیکوکاری که بر اثر این حوادث جان دادند…

اما خواستگاه و سبب و منشا این حوادث چه می‏تواند باشد؟ قسم به خداوند که علت آن چیزی جز سرعت بیش از حد و بی نظمی و بی توجهی به علائم و قوانین راهنمایی ورانندگی نیست.قوانینی که جز برای حفظ نظم و جان انسان‏ها نهاده نشده‏ است. و عامل این حوادث چیزی نیست جز هیجان جوانان کم سن و سال و اعتماد به نفس کشنده‏ی آنان به رانندگی خود. عامل آن چیزی نیست جز تقلید کورکورانه از رانندگان متهور و دیوانه. الگویی که رسانه‏های بی‏مسئولیت تبلیغ می‏کنند. و عامل آن چیزی نیست جز بی‏اخلاقی و نادانی نسبت به مقررات عبور و مرور… و بیشتر اوقات گناه یک حادثه را نوجوانانی کم سن و سال بر دوش می‏کشد که غرور و رفتار غیرمسئولانه‏‏ی وی عامل آن بوده است… در حالی که خداوند متعال می‏فرماید:

…وَاقْصِدْ فِی مَشْیِکَ [لقمان: ۱۹]

(و در راه‏ رفتن خود میانه‏رو باش)

و می‏فرماید:

… وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا [فرقان: ۶۳]

(و بندگان خداى رحمان کسانى‏اند که روى زمین به نرمى گام برمى‏دارند)

…وَلَا تَمْشِ فِی الْأَرْضِ مَرَحًا إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ کُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ [لقمان: ۱۸]

(و در زمین مغرورانه راه مرو که خدا خودپسند فخرفروش را دوست نمى‏دارد)

برادران و خواهران ایمانی. گاه شما در مسیر، رفتارهای عجیب و غریبی در استفاده از وسائل نقلیه مشاهده می‏کنید. کسانی را می‏بینید که با سرعت برق و باد امنیت جامعه و جان مردم را به بازی گرفته‏اند و این سخن خداوند را فراموش کرده‏اند که:

… وَلاَ تُلْقُواْ بِأَیْدِیکُمْ إِلَى التَّهْلُکَةِ [بقره: ۱۹۵]

(و خود را با دست‏خود به هلاکت میفکنید)

و برخی دیگر را مشاهده می‏کنید که بدون توجه به خطری که در کمین است در حال رانندگی با تلفن همراه در حال سخن گفتن هستند… کسانی را می‏بینی که هر چه سعی در دور کردن خود از آنان داری باز می‏بینی که با اصرار عجیبی در نزدیکی تو و بدون توجه به فاصله‏ی لازم در کنارت  و با سرعتی احمقانه حرکت می‏کنند.

از همه عجیب‏تر آنان‏اند که برعکس مسیر حرکت می‏کنند. رسول خدا صلی الله علیه وسلم می‏فرماید: «تأنی و آرامش از خداوند و عجله از شیطان است» [به روایت ابویعلی (ابویعلا) و بیهقی]

چه بیچاره و نگون‏بخت است آن که از مقررات راهنمایی و رانندگی سرپیچی نموده و راه سرعت و عجله را در پیش گرفته و به عاقبت آن اندیشه نکرده است.

چه بسیار اتفاق افتاده که همین کارهای تهور آمیز و عجولانه، مرگ صاحبان خود و دیگران را در پی داشته. چه بسا کودکی‏هایی که قربانی شده و چه پدران و مادرانی را که داغدار نموده است و چه بسا آسیب‏ها و معلولیت‏هایی که در پی داشته است. آسیب‏دیدگانی که باید تا پایان عمر با معلولیت و دردها و آسیب‏های بدنی و روحی اینگونه حوادث دست و پنجه نرم کنند.

ای امت مسلمان! آیا پس از ایمان، « سلامتی» بزرگترین نعمت خداوند نیست؟ این نعمت به هیچ عنوان با هیچ جاه و مالی قابل مقایسه نیست…

اینجا، روی سخن خویش را به جوانان می‏کنیم. همه‏ی جوانان و هر راننده‏ای را چنین نصیحت می‏کنیم که جانب احتیاط را رعایت کنند. به آنها سفارش می‏کنیم که در رانندگی تقوای خداوند را در پیش گرفته و حرمت وسائل نقلیه را پاس داشته و آرامش و دقت را رعایت کنند که رعایت آرامش و احتیاط در رانندگی نشانه‏ی عقل و خرد و منبع امنیت و اطمینان خاطر است.

و این سخن پیامبرمان را که امام مسلم در صحیح خود روایت نموده به خاطر بسپارید که فرمود: «همانا خداوند اهل رفق و آسانگیری است و اهل آن را دوست دارد … و هر که از صفت رِفق محروم گردید از همه‏ی خیر محروم شده است» چرا که نه؟! هر که آسانگیری و آرامش را روش خود قرار دهد از لغزش در امان مانده و پشیمان نخواهد شد و به هدف خواهد رسید و در حدیث نبوی آمده است که: «میانه رو باشید، میانه رو باشید تا به مقصد برسید».

و خداوند متعال در کتاب بر بندگان منت نهاده و می‏فرماید:

وَالَّذِی خَلَقَ الْأَزْوَاجَ کُلَّهَا وَجَعَلَ لَکُم مِّنَ الْفُلْکِ وَالْأَنْعَامِ مَا تَرْکَبُونَ * لِتَسْتَوُوا عَلَى ظُهُورِهِ ثُمَّ تَذْکُرُوا نِعْمَةَ رَبِّکُمْ إِذَا اسْتَوَیْتُمْ عَلَیْهِ وَتَقُولُوا سُبْحانَ الَّذِی سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا کُنَّا لَهُ مُقْرِنِینَ [زخرف: ۱۳]

(و همان کسى که جفتها را یکسره آفرید و براى شما از کشتیها و دامها [وسیله‏اى که] سوار شوید قرار داد (۱۲) تا بر پشت آن[ها] قرار گیرید پس چون بر آن[ها] برنشستید نعمت پروردگار خود را یاد کنید و بگویید پاک است کسى که این را براى ما رام کرد و[گرنه] ما را یاراى [رام‏ساختن] آنها نبود)

خداوند به واسطه‏ی قرآن و سنت من و شما را مبارک گردانده و با آیات و حکمت ما را سود رساند. این سخن را گفته و برای خود و شما و همه‏ی مسلمانان از خداوند بزرگ از هر گناه و لغزش و اشتباهی مغفرت می‏خواهم. پس از وی آمرزش خواهید و بدون درنگ بسوی او توبه کنید که او بر توبه کنندگان بس غفور و بخشنده است.

خطبه‏ی دوم:

ستایش از آن الله است که بسوی هدایت و طاعات توفیق دهنده است. و شهادت می‏دهم که معبودی حقیقی نیست جز الله که واحد است و شریکی ندارد و گواهی می‏دهم که پیامبر ما محمد، بنده و رسول وی و دارنده حوض کوثر و مقام شفاعت است. درود و برکات و سلام خداوند بر وی و اهل بیت و یاران وی باد. آنان که باتقواترین این امت و پاکترین آنانند و همچنین بر تابعین و بر کسانی که به نیکی و برای حق از آنان پیروی نمایند…

اما بعد… ای بندگان خداوند تقوای وی را پیشه سازید و در زمین با اعتدال و آرامش حرکت کرده و از سرعت و عجله بپرهیزید تا آنکه رضایت خداوند را به دست آورید.

ای دوستداران: پس از آنکه خطرات حوادث رانندگی و زیان‏های آن آشکار گردید لازم است که برای جلوگیری از این آتشفشان مهلک راه حل و علاجی بیابیم. این راه حل باید از طریق مجموعه‏ای از توصیه‏های نبوی و ارزشمند باشد.

در آغاز این راه حل‏ها، آگاه‏سازی و فرهنگ‏سازی همه‏ی اقشار جامعه برای استفاده‏‏ی صحیح از وسائل نقلیه بر اساس اصول صحیح رانندگی و رعایت نظم عبور و مرور، قرار دارد. که مسجد و خانه و مدرسه و رسانه‏ها و پلیس می‏توانند در این زمینه نقش ایفا کنند.

دومین راه علاج هشدار شدید در برابر زیر پا نهاده شدن قوانین راهنمایی و رانندگی و جریمه‏‏های سنگین برای متخلفین می‏باشد.

راه حل سوم: بیان نصایح و عبرت‏هاست از طریق نشان دادن عواقب سرعت‏ دیوانه‏وار که باعث حوادث مهلک و کشنده گردیده است.

چهارم: تشویق به رفتار نیکو و اخلاق زیبا در برخورد با رانندگان مخصوصا از سوی زحمتکشان راهنمایی و رانندگی.

پنجم: الگو گرفتن از بهترین اسوه، سرورمان محمد صلی الله علیه وآله وسلم و توصیه‏های ایشان در زمینه‏ی آداب و فرهنگ راه.

ششم: نگهداری صحیح از اتوموبیل و بررسی کامل لاستیک و دیگر موارد، پیش از رانندگی که این حدیث پیامبر بیانگر چنین معنایی است. رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم می‏فرماید: «در مورد حیوانات سواری تقوای خداوند را نگه دارید و تنها در صورت سلامت آن بر آن سوار شوید» [به روایت ابوداوود به سند حسن]

هفتم: نشر فتاوای اهل علم درباره‏‏ی تحریم تجاوز از سرعت قانونی و عبور از چراغ قرمز و بیان حوادث منجر از آن.

هشتم: آگاه‏سازی پدران و مادران درباره‏ی ضرورت تربیت فرزندان برای رانندگی ایمن و ابراز جدیت و بازداشتن آنان از رانندگی بی‏قاعده و خطرناک. پدران و مادران تنها باید در صورت داشتن توانایی رانندگی و گواهی‏نامه، وسائل نقلیه را در اختیار فرزندان خود قرار دهند.

نهم: ضرورت استفاده از فناوری جدید در زمینه‏‏ی آگاه‏سازی جامعه ـ مخصوصا جوانان ـ و در زمینه‏ی شناسایی متخلفان.

دهم: حمایت و تشویق فعالیت‏های ملی در زمینه‏ی فرهنگ‏سازی امنیتی و ترافیکی و استفاده از تلاش‏های موجود در این زمینه و شرکت دادن جامعه در این تلاش‏‏ها. باید این فرهنگ در جامعه نهادینه شود که راننده‏‏ی اتوموبیل خود در وهله‏ی اول مامور اجرای قانون است.

باید با در پی گرفتن میثاقی جهانی در جهت جلوگیری از بازیچه شدن جان و مال مردم حرکت نماییم. میثاقی که هر شخص بی‏اعتنا به امنیت جانی و مالی دیگران را مورد بازخواست و مجازات قرار داده و باعث تخفیف حوادث رانندگی و تلفات ناشی از آن گردد تا امنیت و سلامت، همه‏ی اقشار جامعه را در بر گیرد.

اکنون و پس از آنکه دوای این درد آشکار گردید از خداوند متعال می‏خواهیم ما را به خواسته‏مان رسانده و این درد را درمان نماید. خداوند گامها را استوار گردانده و تلاش‏هایمان را مبارک گرداند و ما را به اهدافمان رسانده و از حوادث دور گرداند.

در پایان خطاب به مسافران عزیز می‏گوییم: خداوند شما را در سفر و اقامتتان محافظت نماید. دین و امانت و خاتمه‏ی اعمالتان را به خداوند می‏سپاریم. خداوند تقوا را توشه‏ی شما گرداند و گناهانتان را مورد آمرزش قرار دهد. آمین

اما بعد… همیشه به یاد داشته باشید که خداوند متعال شما را به درود و سلام بر بهترین انسان‏ها امر نموده و فرموده است:

إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیمًا [احزاب: ۵۶]

(الله و ملائکه‏اش بر پیامبر درود می‏فرستند ای کسانی که ایمان آورده‏اید بر او درود و سلام فرستید)

خداوندا بر سرور عرب و عجم و بر اهل بیت و اصحاب وی و بر آنانی که راه آنان را بپیمایند درود و سلام فرست.

بارالها اسلام و مسلمانان را عزت ده، بارالها اسلام و مسلمانان را عزت ده و شرک و مشرکان را خوار بگردان و دشمنان دین را نابود ساخته و زائران و مسافران را در دریا و خشکی و هوا ایمن بگردان.

بارالها ما را در سرزمین‏هایمان ایمن بگردان و مسئولانمان را صالح گردان. خدایا مسئولان این سرزمین و دیگر سرزمین‏های اسلامی را در جهت حکم به شریعت و پیروی از کتاب و سنت موفق گردان. خدایا آنان را رحمتی برای بندگانت قرار ده.

خدایا گرانی و بیماری و زنا و زلزله و سختی‏ها و ربا و فتنه‏های بد پنهان و آشکار را از این سرزمین و دیگر سرزمین‏های مسلمان دور گردان.

خداوندا عاقبت ما را در همه‏ی امور به خیر بگردان و ما را از خواری دنیا و عذاب آخرت حفظ کن. بارالها ما همه‏ی خیر را از تو می‏خواهیم چه آن را بدانیم و چه ندانیم و از همه‏ی بدی‏ها به تو پناه می‏بریم چه آن را بدانیم و چه ندانیم.

خدایا بیماران ما را شفا ده و مردگان ما را بیامرز و ما را به آن آرزوهایی که در آن رضایت توست رسانده و زندگی و اعمال ما را با سعادت و خوشبختی پایان ده.

پرودرگارا ما را در دنیا و آخرت نیکی عطا کن و از آتش دوزخ حفظ نما. پروردگارا تو از ما بپذیر که تو شنوا و دانایی و بر ما توبه پذیر که تو بس توبه پذیر و بس مهربانی و ما و پدران و مادران ما و همه‏ی مسلمانان را ـ چه زندگان و چه مردگان ـ مورد آمرزش خویش قرار ده. تو شنوا و نزدیک و شنونده‏ی دعاهایی.

پاک و منزه است پروردگار تو، پروردگار عزت از آنچه مشرکان وصفش می‏کنند و سلام بر پیامبران و الحمدلله رب العالمین.

___________________

با تشکر از شبکۀ جهانی نور

http://www.nourtv.net