بیداری اسلامی

خطیب: دکتر صالح آل طالب

مسجد الحرام: جمعه ۲۳ شعبان ۱۴۳۰برابر با ۲۳ مرداد ۱۳۸۸خطبه‏ی اول:

ستایش از آن الله است. حمد و سپاس از آن اوست که قدرتمند و دارای ملک و ملکوت است… بزرگی در آسمان‏ها و زمین، و قدرت و قهر و جبروت در چنگ اوست… اوست که شدید العِقاب است، زنده است و هرگز نمی‏میرد.

خداوندا تو پاک و منزهی!! کیست آنکه از تدبیر و مراقبت تو غافل ماند و زیان نکرد؟؟ و کیست آنکه نسبت به حرام‏های تو بی‏اعتنایی نکرد و پشیمان نشد؟؟ و کیست آنکه گرفتار وعید تو شد و سالم ماند؟؟

گواهی می‏دهم که خدایی به حق نیست جز تو و گواهی می‏دهم که محمد، بنده و پیامبر توست. درود و سلام بسیار خداوند تا روز قیامت بر او و بر اهل بیت و اصحاب بزرگوار وی باد.

اما بعد… ای بندگان خداوند تقوای او را آنگونه که شایسته است پیشه ساخته و به ریسمان محکم اسلام چنگ زنید و برای دیدار خداوند آماده شوید و از عذاب او برحذر باشید که بدن‏های شما طاقت آتش را ندارد:

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ [حشر: ۱۸]

(اى کسانى که ایمان آورده‏اید از الله پروا دارید و هر کسى باید بنگرد که براى فردا از پیش چه فرستاده است و از الله بترسید در حقیقت‏ الله به آنچه مى‏کنید آگاه است)

ای مسلمانان: سخن از عاقبت فاجعه باری است که چشم صالحان را اشکبار ساخته است. سخن از بازگشت‏گاهی است که قلب پارسایان را به لرزه آورده است. این پایانی است که ترس آن، روز ِ عبادتکاران را به گرسنگی و تشنگی کشانده و باعث شده تا شب طولانی آنان به نماز طی شود. سخن ما از خاتمه‏ای است که غمش در قلب ترسایان به استمرار باقی است:

تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ یَدْعُون َرَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا [سجده: ۱۶]

(پهلوهایشان از خوابگاهها جدا مى‏گردد [و] پروردگارشان را از روى بیم و طمع مى‏خوانند)

ای مسلمانان: این عاقبت و پایان بد، «آتش» است، آتش جهنم. جهنم، آفریده‏ای است عظیم از آفریده‏های خداوند و خانه‏ای است که وی برای کافران در نظر گرفته است. این، جایگاه ستمگران و زندان کافران و عقوبت گناهکاران است. این جایگاه، به حقیقت خاری و ذلت و زیان آشکار و بزرگ است.

جهنم، شر ِ مطلقی است که هیچ خیری در آن نیست. این جایگاهی است که باید ناگزیر از روی آن عبور کرد. جایگاهی که وجود داشته و آماده شده است:

وَاتْقَوُا النَّارَ التَیِ أُعِدَتْ لِلْکَافِرِینَ [آل عمران: ۱۳۱]

(و از آتشى که براى کافران آماده شده است بترسید)

این جایگاه، خلق شده و آماده است و چنانکه در صحیحین آمده است رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم آن را به چشم دیده است.

ای مسلمانان! سخن درباره‏ی آتش جهنم سخنی است حق و راست… جهنمی که در آن کوه‏ها و دره‏ها و رودها وجود دارد… جهنمی که دارای درجات و منزلگاه‏هایی است متفاوت… جهنمی که تاریک است و سیاه و بی نور… که صدایش از دور شنیده می‏شود… جهنمی که زوزه می‏کشد و نعره می‏زند و آنگونه است که خداوند می‏فرماید:

تًرْمِی بِشَرَرٍ کَالقَصْرِ کَأَنَّهُ جِمَاَلَةٌ صُفْرُ وَیْلٌ یَوَمَئِذٍ لِلْمُکَذِبِین [مرسلات: ۳۲-۳۳]

([دوزخ] چون کاخى [بلند] شراره مى‏افکند (۳۲) گویى شترانى زرد رنگند)

غم آن همیشگی است و طولانی و اهل آن در حال ناله و فریادند.. قلب اهل آن پر است از یاس و ناامیدی و گذشت روزها جز بر یاس و بدبختی آنان نمی‏افزاید… در آن عذاب‏ها و دردهایی که زبان‏ها و قلم‏ها از وصف آن عاجزند و در آن ترس‏ها و غم‏هایی است که ذهن از تصور آن ناتوان…

إِنَّهَا سَاءَتْ مُسْتَقَرّاً وَمُقَاماً [فرقان: ۶۶]

(و در حقیقت آن بد قرارگاه و جایگاهى است)

جهنمی که خداوند فرشتگان مقرب خود را از آن ترسانده است و فرموده:

وَمَنْ یَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّی إِلَهٌ مِنْ دُونِهِ فَذَلِکَ نَجْزِیهِ جَهَنَّمَ کَذَلِکَ نَجْزِی الظَّالِمِینَ [انبیاء: ۲۹]

(و هر کس از آنان بگوید من جز او خدایى هستم او را به دوزخ کیفر مى‏دهیم سزاى ستمکاران را این گونه مى‏دهیم)

و خطاب به پیامبرش فرمود:

لاَ تَجْعَلََْ مَعَ اللهِ إِلَهً آَخَرَ فَتُلْقَى فِیْ جَهَنَمَ … [اسراء: ۲۲]

(و با خداى یگانه معبودى دیگر قرار مده و گرنه در جهنم افکنده خواهى شد…)

و رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم صحابه و امتش را از آن برحذر داشته و فرموده است: «شما را نسبت به جهنم هشدار دادم… شما را نسبت به آتش هشدار دادم» آیا پس از این، جهانیان می‏توانند خیال خود را از آتش آسوده سازند؟

حسن بصری رحمه الله می‏فرماید: «به خدا قسم که کسی به جهنم ایمان نمی‏آورد مگر آنکه زمین با وسعتش بر وی تنگ می‏گردد اما منافق اگر آتش پشت سرش باشد هم به آن ایمان نخواهد آورد تا اینکه به آن درافتد. به خداوند قسم که بندگان به چیزی ترسناکتر از آن هشدار داده نشده‏اند”

فَأَنْذَرْتُکُمْ نَارًا تَلَظَّى* لاَ یَصْلاَهَا إِلاَّ الأَشْقَى* الَّذِی کَذَّبَ وَتَوَلَّى [لیل: ۱۴-۱۶]

(پس شما را به آتشى که زبانه مى‏کشد هشدار دادم (۱۴) جز نگون‏بخت‏تر[ین مردم] در آن درنیاید (۱۵) همان که تکذیب کرد و رخ برتافت)

و در کتاب خداوند چنین آمده است:

وَإِنْ مِنْکُمْ إِلَّا وَارِدُهَا کَانَ عَلَى رَبِّکَ حَتْماً مَقْضِیّاً [مریم: ۷۱]

(و هیچ کس از شما نیست مگر [اینکه] در آن وارد مى‏گردد این [امر] همواره بر پروردگارت حکمى قطعى است)

بندگان خداوند! ترس ما از عبور از پل صراط کجاست؟ آنکه ترسید شبانه به راه می‏افتد و آنکه شب به راه افتاد به منزلگاه خواهد رسید و به خدا قسم که تنها مومنان نجات خواهند یافت.

قَالُوا إِنَّا کُنَّا قَبْلُ فِی أَهْلِنَا مُشْفِقِینَ * فَمَنَّ اللَّهُ عَلَیْنَا وَوَقَانَا عَذَابَ السَّمُومِ * إِنَّا کُنَّا مِنْ قَبْلُ نَدْعُوهُ إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِیمُ [طور: ۲۶-۲۸]

(گویند ما پیشتر در میان خانواده خود بیمناک بودیم (۲۶) پس خدا بر ما منت نهاد و ما را از عذاب گرم [مرگبار] حفظ کرد (۲۷) ما از دیرباز او را مى‏خواندیم که او همان نیکوکار مهربان است)

رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم می‏فرماید: «جهنم در روز قیامت آورده می‏شود بطوری که هفتاد هزار افسار دارد و هر افسار را هفتاد هزار فرشته می‏کشند» به روایت مسلم

جهنمیان در حالی جهنم را می‏بینند که صدایی بس وحشتناک دارد:

إِذَا رَأَتْهُمْ مِنْ مَکَانٍ بَعِیدٍ سَمِعُوا لَهَا تَغَیُّظًا وَزَفِیرًا [فرقان: ۱۲]

(چون [دوزخ] از فاصله‏اى دور آنان را ببیند خشم و خروشى از آن مى‏شنوند)

و در سوره‏ی مُلک آمده است که:

تَکَادُ تَمیز مِنَ الغَیْظِ [ملک: ۸]

(نزدیک است که از خشم شکافته شود)

از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمود: «آتشی که انسان‏ها برمی‏افروزند جزئی از هفتاد جزء آتش جهنم است» گفتند: به خداوند سوگند که همان یک بخش نیز کافی بود. فرمود: «اما با این وجود آتش جهنم ۶۹ بار بر آتش دنیا برتری دارد که هر بخش از آن به اندازه‏ی گرمای آتش دنیا است» به روایت بخاری و مسلم

هذِهِ جَهَنَّمُ الّتی یُکَذِّبُ بِهَا الْمُجْرِمُونَ [الرحمن: ۴۳]

(این است همان جهنمى که تبهکاران آن را دروغ مى‏خواندند)

جهنمیان به بدترین صورت مورد خطاب قرار می‏گیرند و وارد آن می‏شوند و سپس درهای جهنم بر آنها بسته می‏شود:

نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ * الَّتِی تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ* إِنَّهَا عَلَیْهِم مُّؤْصَدَةٌ * فِی عَمَدٍ مُّمَدَّدَةٍ [همزه: ۶-۹]

(آتش افروخته خدا[یى] است (۶) [آتشى] که به دلها مى‏رسد (۷) و در ستونهایى دراز آنان را در میان فرامى‏گیرد)

جهنمی که هیزم آن مردم و سنگ‏هاست… آتش آن با گذر زمان خاموش نمی‏شود و گرمای آن با گذر زمان کم نمی‏شود

…کُلَّمَا خَبَتْ زِدْنَاهُمْ سَعِیرًا [اسراء: ۹۷]

(هر بار که آتش آن فرو نشیند شراره‏اى [تازه] برایشان مى‏افزاییم)

و با تمام اینها جهنمیان دست و پا بسته‏اند:

إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ سَلَاسِلَا وَأَغْلَالاً وَسَعِیراً [انسان: ۴]

(ما براى کافران زنجیرها و غلها و شعله‏هاى سوزان آتش آماده کرده‏ایم)

… إِذِ الْأَغْلَالُ فِی أَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلَاسِلُ یُسْحَبُونَ * فِی الْحَمِیمِ ثُمَّ فِی النَّارِ یُسْجَرُونَ [غافر: ۷۱-۷۲]

(هنگامى که غلها در گردنهایشان [افتاده] و [با] زنجیرها کشانیده مى‏شوند (۷۱) در میان جوشاب [و] آنگاه در آتش برافروخته مى‏شوند)

و بدتر از همه‏ی اینها، جهنمیان زده شده و مورد اهانت قرار می‏گیرند:

وَلَهُم مَّقَامِعُ مِنْ حَدِیدٍ * کُلَّمَا أَرَادُوا أَن یَخْرُجُوا مِنْهَا مِنْ غَمٍّ أُعِیدُوا فِیهَا وَذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِیقِ [حج: ۲۱-۲۲]

(و براى آنان گرزهایى آهنین است (۲۱) هر بار بخواهند از [شدت] غم از آن بیرون روند در آن باز گردانیده مى‏شوند، بچشید عذاب آتش سوزان را)

آنان لباسی از آتش به تن می‏کنند و می‏سوزند:

فَالَّذِینَ کَفَرُوا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِیَابٌ مِنْ نَارٍ یُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُءُوسِهِمُ الْحَمِیمُ *  یُصْهَرُ بِهِ مَا فِی بُطُونِهِمْ وَالْجُلُودُ * وَلَهُمْ مَقَامِعُ مِنْ حَدِیدٍ [حج: ۱۹-۲۱]

(و کسانى که کفر ورزیدند جامه‏هایى از آتش برایشان بریده شده است [و] از بالاى سرشان آب جوشان ریخته مى‏شود (۱۹) آنچه در شکم آنهاست با پوست [بدن]شان بدان گداخته مى‏گردد (۲۰) و برای آنان گرزهایی از آهن است)

آیا دیده‏اید که چگونه گوشت بر روی آتش کباب می‏شود؟ این دقیقا حال کفار است در آتش جهنم:

یَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِی النَّارِ یَقُولُونَ یَا لَیْتَنَا أَطَعْنَا اللَّهَ وَأَطَعْنَا الرَّسُولا [احزاب]

(روزى که چهره‏هایشان را در آتش زیرورو مى‏کنند مى‏گویند اى کاش ما الله را فرمان مى‏بردیم و پیامبر را اطاعت مى‏کردیم)

تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ النَّارُ وَهُمْ فِیهَا کَالِحُونَ [مومنون: ۱۰۴]

(آتش چهره آنها را مى‏سوزاند و آنان در آنجا ترش‏رویند)

غذای آنها عذاب است و نوشیدنی‏شان نیز عذاب…

لَیْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلَّا مِنْ ضَرِیعٍ [غاشیه: ۶]

(خوراکى جز «ضریع» ندارند)

«ضریع» خاری است که در سرزمین حجاز می‏روید.

إِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّومِ * طَعَامُ الْأَثِیمِ * کَالْمُهْلِ یَغْلِی فِی الْبُطُونِ * کَغَلْیِ الْحَمِیمِ [دخان: ۴۳ – ۴۶]

(آرى درخت زقوم (۴۳) خوراک گناهکار است (۴۴) چون مس گداخته در شکمها مى‏گدازد (۴۵) همانند جوشش آب جوشان)

«زقوم» نیز درختی است که در وسط جهنم می‏روید و میوه‏های آن به مانند سر دیوهاست. نوشیدنی آنها نیز غسلین و غساق است که خونابه‏ و چرکاب بدن اهل آتش است:

وَإِنْ یَسْتَغِیثُوا یُغَاثُوا بِمَاءٍ کَالْمُهْلِ یَشْوِی الْوُجُوهَ [کهف: ۲۹]

(و اگر فریادرسى جویند به آبى چون مس گداخته که چهره‏ها را بریان مى‏کند)

وَسُقُوا مَاء حَمِیمًا فَقَطَّعَ أَمْعَاءهُمْ [محمد: ۱۵]

(و آبى جوشان به خوردشان داده مى‏شود [تا] روده‏هایشان را از هم فرو پاشد)

در آیه‏ای دیگر چنین آمده است که:

… وَیُسْقَى مِنْ مَاء صَدِید  یَتَجَرَّعُهُ وَلَا یَکَادُ یُسِیغُهُ وَیَأْتِیهِ الْمَوْتُ مِنْ کُلِّ مَکَانٍ وَمَا هُوَ بِمَیِّتٍ وَمِنْ وَرَائِهِ عَذَابٌ غَلِیظٌ [ابراهیم: ۱۶-۱۷]

(به او آبى چرکین نوشانده مى‏شود (۱۶) آن را جرعه جرعه مى‏نوشد و نمى‏تواند آن را فرو برد و مرگ از هر جانبى به سویش مى‏آید ولى نمى‏میرد و عذابى سنگین به دنبال دارد)

همه‏‏ی آیاتی که ذکر کردیم تنها بعضی از انواع عذاب است. آیا این عذاب‏ها ارزش لحظه‏ای از شهوت حرام دنیا را دارد؟

از انس بن مالک رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمود: «خوشگذارنترین جهنمیان از اهل دنیا را در روز قیامت می‏آورند و در آتش غوطه می‏دهند سپس به او گفته می‏شود: ای فرزند آدم آیا هیچ خوشی و لذتی ذر زندگی‏ات دیدی؟ آیا هیچ خوشی و نعمتی بر تو گذشته است؟ و او در جواب می‏گوید: نه هرگز! به خدا قسم ای پروردگار [هیچ خوشی و لذتی در زندگی ندیدم]…» به روایت امام مسلم

بله ای بندگان خداوند! تنها یک غوطه در آتش جهنم باعث می‏شود انسان همه‏‏ی خوشی‏ها و لذت‏ها و شهوت‏هایی را که در دنیا چشیده است از یاد ببرد:

یَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ یَفْتَدِی مِنْ عَذَابِ یَوْمِئِذٍ بِبَنِیهِ * وَصَاحِبَتِهِ وَأَخِیهِ * وَفَصِیلَتِهِ الَّتِی تُؤْوِیهِ * وَمَنْ فِی الْأَرْضِ جَمِیعًا ثُمَّ یُنْجِیهِ * کَلَّا إِنَّهَا لَظَى * نَزَّاعَةً لِلشَّوَى * تَدْعُو مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّى [معارج: ۱۱-۱۷]

(گناهکار آرزو مى‏کند که کاش براى رهایى از عذاب آن روز مى توانست پسران خود را عوض دهد (۱۱) و [نیز] همسرش و برادرش را (۱۲) و قبیله‏اش را که به او پناه مى‏دهد (۱۳) و هر که را که در روى زمین است همه را [عوض مى‏داد] و آنگاه خود را رها مى‏کرد (۱۴) نه چنین است [این آتشی است که] زبانه مى‏کشد (۱۵) پوست‏سر و اندام را برکننده است (۱۶) هر که را پشت کرده و روى برتافته فرا می‏خواند)

وهنگامی که بلا و سختی بر اهل آتش طولانی گردد و عذاب و درد به اوج خود رسد و حسرت و پشیمانی آنان فزونی یابد، آن‏هنگام درخواست خارج شدن از آتش می‏کنند:

وَهُمْ یَصْطَرِخُونَ فِیهَا رَبَّنَا أَخْرِجْنَا نَعْمَلْ صَالِحًا غَیْرَ الَّذِی کُنَّا نَعْمَلُ [فاطر: ۳۷]

(و آنان در آنجا فریاد برمى‏آورند پروردگارا ما را بیرون بیاور تا غیر از آنچه مى‏کردیم کار شایسته کنیم)

و به گناهان خود اعتراف می‏کنند:

قَالُوا رَبَّنَا غَلَبَتْ عَلَیْنَا شِقْوَتُنَا وَکُنَّا قَوْمًا ضَالِّینَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَالِمُونَ [مومنون: ۱۰۶-۱۰۷]

(گفتند: پروردگارا شقاوت ما بر ما چیره شد و ما مردمى گمراه بودیم (۱۰۶) پروردگارا ما را از اینجا بیرون بر پس اگر باز هم [به بدى] برگشتیم در آن صورت ستمگر خواهیم بود)

پس از گذشت زمانی بسیار، به آنها چنین پاسخ داده می‏شود:

قَالَ اخْسَؤُوا فِیهَا وَلَا تُکَلِّمُونِ [مومنون: ۱۰۸]

(در آن گم شوید و با من سخن مگویید)

پس از آن جهنمیان دست به دامان نگهبان جهنم می‏شوند تا آنکه نزد خداوند برای آنها شفاعت کرده تا آنان را بمیراند و از عذاب راحت شوند:

وَنَادَوْا یَامَالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنَا رَبُّکَ قَالَ إِنَّکُمْ مَاکِثُونَ [زخرف: ۷۷]

(و فریاد کشند اى مالک [بگو] پروردگارت جان ما را بستاند. پاسخ دهد: شما ماندگارید)

اما در پاسخ تمام درخواست‏هایشان تنها با جواب رد مواجه می‏شوند… و سپس مرگ [به صورت یک گوسفند] آورده می‏شود تا در برابر چشمان اهل بهشت و جهنم ذبح شود. به اهل بهشت گفته می‏شود: جاودانه‏اید و مرگی در کار نیست و به اهل جهنم نیز گفته می‏شود: جاودانه‏اید و دیگر مرگی نخواهد بود… که این قضیه در صحیح بخاری روایت شده است.

اینجا است که ناله و ضجه‏ی اهل آتش بالا می‏رود و غمشان افزون شده و بیشتر می‏گریند و آنقدر اشک می‏ریزند که اشکشان تمام شده و به جای آن خون می‏گریند تا آنکه در صورت‏هایشان جای اشک به مانند خندقی باقی می‏ماند.

ای مسلمانان: این از کمال عدل الهی است که میان اطاعتکار و عاصی و مصلح و مفسد، تساوی قرار ندهد. خداوند متعال می‏فرماید:

أَفَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِینَ کَالْمُجْرِمِینَ * ما لَکُمْ کَیْفَ تَحْکُمُونَ [قلم: ۳۵-۳۶]

(پس آیا فرمانبرداران را چون بدکاران قرار خواهیم داد (۳۵) شما را چه شده؟! چگونه داورى مى‏کنید)

و خداوند متعال عقوبت خود را برای ما وصف نموده است و گناهکاری هیچ عذر و حجتی نزد خداوند ندارد و کفر و نفاق عامل ابدی شدن در آتش جهنم اند:

وَعَدَ اللَّهُ الْمُنَافِقِینَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْکُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدِینَ فِیهَا هِیَ حَسْبُهُمْ وَلَعَنَهُمُ اللَّهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ مُقِیمٌ [توبه: ۶۸]

(الله به مردان و زنان منافق و کافران آتش جهنم را وعده داده است در آن جاودانه‏اند آن [آتش] براى ایشان کافى است و الله لعنتشان کرده و براى آنان عذابى پایدار است)

حال هر کس که در برابر امر الله و شریعت وی نظر شخصی خود را ترجیح می‏دهد این سخن خداوند متعال را خوب گوش دهد:

ألم یَعْلَموا أنه من یُحَادِدِ اللهَ ورسولَه فأن له نارَ جهنمَ خالدًا فِیِهَا ذَلِکَ الخِزْیِ العَظِیِم [توبه: ۶۳]

(آیا ندانسته‏اند که هر کس با الله و پیامبر او درافتد براى او آتش جهنم است که در آن جاودانه خواهد بود این همان رسوایى بزرگ است)

وای به حال بی نماز! وای به حال بی‏نماز آنگاه که از آن‏ها چنین پرسیده می‏شود که:

مَا سَلَکَکُمْ فِی سَقَرَ * قَالُوا لَمْ نَکُ مِنَ الْمُصَلِّینَ * وَلَمْ نَکُ نُطْعِمُ الْمِسْکِینَ * وَکُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِینَ * وَکُنَّا نُکَذِبُ بِیَوْمِ الدِینِ *حَتَى آَتَانَا الیَقِین * فَمَا تَنْفَعُهُمْ شَفَاعَةُ الشَّافِعِینَ [مدثر: ۴۲-۴۸]

(چه چیز شما را در آتش [سقر] درآورد (۴۲) گویند از نمازگزاران نبودیم (۴۳) و بینوایان را غذا نمى‏دادیم (۴۴) و با باطلگرایان در باطلگویی فرو می‏رفتیم (۴۵) و روز جزا را دروغ مى‏شمردیم (۴۶) تا مرگ ما در رسید (۴۷) از این رو شفاعت‏شفاعت‏کنندگان به حال آنها سودى نمى‏بخشد)

و همینطور رباخواری و خوردن مال یتیمان از عوامل فرو رفتن در آتش جهنم است:

إِنَّ الَّذِینَ یَأْکُلُونَ أَمْوَالَ الْیَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا یَأْکُلُونَ فِی بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَیَصْلَوْنَ سَعِیرًا [نساء: ۱۰]

(در حقیقت کسانى که اموال یتیمان را به ستم مى‏خورند جز این نیست که آتشى در شکم خود فرو مى‏برند و به زودى در آتشى فروزان درآیند)

و در صحیح مسلم آمده است که رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: «خداوند متعال چنین می‏فرماید که: کبریاء ردای من است و عظمت اِزار من؛ هر کس با من در این دو رقابت کند او را به آتش داخل خواهم کرد»

و در کتاب خداوند چنین آمده است که:

وَمَنْ یَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِیهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَیْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِیمًا [نساء ۹۳]

(و هر کس عمدا مؤمنى را بکشد کیفرش دوزخ است که در آن ماندگار خواهد بود و الله بر او خشم مى‏گیرد و لعنتش مى‏کند و عذابى بزرگ برایش آماده ساخته است)

همچنین خوردن به ناحق ِ مال مردم و خودکشی در یک آیه یکجا آمده‏اند:

وَلاَ تَقْتُلُواْ أَنفُسَکُمْ إًنَّ اللّهَ کَانَ بًکُمْ رَحًیماً وَمَن یَفْعَلْ ذَلًکَ عُدْوَاناً وَظُلْماً فَسَوْفَ نُصْلًیهً نَاراً وَکَانَ ذَلًکَ عَلَى اللّهً یَسًیراً [نساء: ۲۹- ۳۰]

(اى کسانى که ایمان آورده‏اید اموال همدیگر را به ناروا مخورید مگر آنکه داد و ستدى با تراضى یکدیگر از شما [انجام گرفته] باشد و خودتان را مکشید زیرا الله همواره با شما مهربان است (۲۹) و هر کس از روى تجاوز و ستم چنین کند به زودى وى را در آتشى درآوریم و این کار برای الله آسان است)

سوگند به دروغ نیز صاحب خود را در آتش فرو خواهد برد و به همین خاطر این سوگند، «غموس» یعنی «فروبرنده» نام گرفته است.

میل به ستمگران و همراهی با آنان نیز از عوامل ورود به آتش جهنم است. خداوند متعال می‏فرماید:

وَلاَ تَرْکَنُواْ إِلَى الَّذِینَ ظَلَمُواْ فَتَمَسَّکُمُ النَّارُ… [هود: ۱۱۳]

(و به کسانى که ستم کرده‏اند متمایل مشوید که آتش [دوزخ] به شما مى‏رسد…)

از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: «دو گروه از اهل آتش‏اند که آنان را ندیده‏ام: گروهی که شلاق‏هایی چون دم گاو به همراه دارند و با آن مردم را می‏زنند و زنانی پوشیده اما لخت که به مردان مایلند و مردان را نیز به خود جذب می‏کنند، سران‏شان به مانند کوهان شتران مائل است. این زنان نه به بهشت وارد می‏شوند و نه بوی آن را استشمام می‏کنند. درحالی که بوی بهشت از فاصله‏ی چنین و چنان به مشام می‏رسد» به روایت امام مسلم

و از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم خطاب به زنان فرمودند: «ای زنان! صدقه دهید و بسیار استغفار کنید که من شما را بیشترین اهل آتش دیدم» پس زنی از آنان گفت: ای رسول خداوند چرا ما بیشترین اهل آتشیم؟ ایشان فرمودند: «چون بسیار نفرین می‏کنید و خوبی را انکار می‏کنید» به روایت بخاری و مسلم

ریاکاران نیز اولین گروهی هستند که در روز قیامت، آتش برای آنان داغ می‏شود. اما درباره‏ی کسانی که بدون هیچ حساب و ملاحظه‏ای زبان و قلم خود را به کار می‏اندازند هرچه می‏خواهی بگو…

رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم می‏فرماید: «و آیا به جز محصول زبان انسان‏ها چیز دیگری آنها را بر صورت‏هایشان در آتش می‏اندازد؟»

اینان به آتش وعده داده شده‏اند: معتاد به خمر، قطع کننده پیوند خویشاوندی، باور کننده‏ی سحرو سخن‏چین. و کسی که با قسم دروغین مال برادرش را صاحب شود باید جایگاه خود  را در آتش آماده کند.

رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم برخی از انواع عذاب اهل آتش را به چشم دیده است چنانکه در حدیث سمرة بن جندب رضی الله عنه آمده است که رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم مردی از اهل آتش را دید که خوابیده است و مردی دیگر در کنار او ایستاده و صخره‏ای را بر سر او می‏کوبد به طوری که سر وی له می‏شود سپس سر او دوباره به حالت اول برمی‏گردد. سپس برای بار دیگر دوباره بر سر او با سنگ کوبیده می‏شود… سپس رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمود: «این مرد کسی است که از نماز فرض خواب می‏افتد…»

همچنین رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم تنوری را دید که از آن سر و صدای بسیاری بیرون می‏آید و مردان و زنانی لخت در آنند سپس زبانه‏ای از آتش از زیر پای آنان شعله‏ور می‏شود و آنان فریاد می‏کشند… آنگاه فرمودند: «اینان مردان و زنان زناکارند…»

در حدیثی دیگر آمده است که رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم رودی سرخ‏رنگ را دید که مردی در آن شنا می‏کند و بر کناره‏ی رود مردی دیگر است که سنگ‏هایی بسیار به همراه دارد و در دهان مرد نخست می‏گذارد و این کار را تکرار می‏کند… رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمود: «این، شخص ِ رباخوار است… و مردی بسیار بدچهره را دید و فرمود: این، «مالک» نگهبان ِ آتش جهنم است». [به روایت بخاری]

آیا پس از این همه‏‏ وعید و هشدار، هشداری باقی مانده است؟؟

إِنَّ فِی ذَلِکَ لَذِکْرَى لِمَنْ کَانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِیدٌ [ق: ۳۷]

(قطعا در این [عقوبتها] براى هر صاحبدل و حق نیوشى که خود به گواهى ایستد عبرتى است)

بارالها ما را از آتش جهنم نجات ده، بارالها ما را از آتش نجات ده، بارالها ما را از آتش جهنم نجات ده… پروردگارا ما ایمان آوردیم پس گناهان ما را بیامرز و ما را از دوزخ دور بدار…

خداوند من و شما را به واسطه‏ی کتاب خود سود رساند و ما را از خواری و عذاب خود دور بدارَد… این سخن خود را گفته و برای خود و شما از خداوند متعال آمرزش می‏خواهم…

خطبه‏ی دوم:

ستایش از آن الله است، ستایش از آن اوست که مطیعانش را عزیز گرداند و عاصیانش را خوار… او که هرکس بسویش پناه آورد پناه داده شد و هرکه صدایش زد پاسخ گرفت… ستایش وی را می‏گویم و ثنایش را به جای می‏آورم و از او آمرزش می‏خواهم و از او برای خود و شما نجات و رستگاری می‏طلبم…

و گواهی می‏دهم که معبودی به حق نیست جز الله که واحد است و شریکی ندارد و گواهی می‏دهم که محمد بنده و پیامبر اوست. درود و سلام و برکات خداوند بر او و بر اهل بیت و یاران وی باد.

اما بعد… سخن خداوند حق است و حقیقت:

فَمَن زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ [آل عمران: ۱۸۵]

(پس هر که را از آتش به دور دارند و در بهشت درآورند قطعا پیروز شده است)

و قسم به خداوند که ایمان و عمل صالح تنها راه نجات و خوشبختی است… وعده‏ی الله و وعده‏ی رسولش راست است و ممکن نیست شخصی که از خشیت خداوند گریسته است وارد آتش شود مگر اینکه شیر دوباره به پستان بازگردد و آتش به دو چشم نخواهد رسید: چشمی که از خشیت خداوند گریسته است و چشمی که برای نگهبانی در راه خداوند شب را بیدار مانده است، و تقوا دارای منزلتی بس بزرگ است:

وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ [رحمن: ۴۶]

(و برای هرکه از مقام پروردگارش ترس دارد دو بهشت است)

و در این عرصه، دعا و روی آوردن به خداوند بابی است عظیم برای رهایی و نجات… از انس بن مالک رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: «هیچ‏کس از خداوند سه بار تقاضای بهشت را نمی‏کند مگر آنکه بهشت به خداوند می‏گوید: بارالها او را به بهشت وارد گردان؛ و مسلمانی سه بار از جهنم به خداوند پناه نبرد مگر آنکه آتش جهنم به خداوند می‏گوید: بارالها او را از من حفظ کن» به روایت احمد و ابن ماجه

اکنون در حال استقبال از ماهی بزرگ هستیم… ماه آزادی از آتش جهنم؛ ماهی که هر کس یک روز آن را در راه خداوند روزه گیرد خداوند او را هفتاد سال از آتش دور می‏دارد… در رمضان است که درهای بهشت باز شده و درهای دوزخ بسته می‏شود و در این ماه خداوند در هر شبش افرادی را از آتش آزاد می‏کند.

بارالها! ای زنده‏ی پایدار، ای دارای جلال و عظمت… ما شهادت می‏دهیم که تو آن خداوندی که خدای به حقی جز تو نیست و هیچ نیرو و قدرتی جز نیرو و قدرت تو نیست، بواسطه‏ی این شهادت به تو متوسل می‏شویم که ما را وارد بهشت گردانی و از آتش برهانی… بارالها ما بهشت را از تو می‏خواهیم و از آتش به تو پناه می‏بریم.

بارالها بر محمد و آل محمد درود فرست همانگونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم درود فرستادی و برکت فرست بر محمد و آل محمد همانگونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت فرستادی که تو ستوده شده و بزرگواری…

بارالها اسلام و مسلمانان را عزت بخش و شرک و مشرکان را نابود ساخته و این سرزمین و دیگر سرزمین‏های مسلمان را ایمن گردان. خداوندا ما را در سرزمین‏های ما ایمن گردان و مسئولان و والیان امر ما را صالح بگردان… خدایا هر آنکس را که برای ما و سرزمین ما اراده‏ی بد دارد را به خود مشغول ساز… خداوندا گرانی و وبا و ربا و زنا و زلزله‏ها و سختی‏ها و فتنه‏های بد آشکار و پنهان را از ما دور ساز.

بارالها مستضعفان مسلمان را یاری ده، خدایا آنان را در فلسطین و هر جای دیگر جهان یاری فرما ای پروردگار جهانیان. خداوندا دینت و کتابت و سنت پیامبرت و بندگان مومنت را یاری ده، بارالها یاوران دینت را یاری ده و طاغیان و ملحدان و مفسدان را خوار گردان.

خداوندا غم و غصه‏ی غصه‏داران مسلمان را برطرف ساز و اسرای مسلمان را آزاد گردان و قرض وام‏دارن را ادا کن و با رحمت خویش بیماران ما و دیگر بیماران مسلمان را شفا ده.

پروردگارا ما را در دنیا و آخرت نیکی عطا کن و از آتش دوزخ حفظ فرما. پروردگارا ما و والدین ما را مورد آمرزش قرار ده… خداوندا گناهان ما را بیامرز و عیب‏های ما را بپوشان و کارهای ما را آسان گردان و ما را به آن هدف‏هایی که باعث رضایت توست برسان.

خداوندا ما را به رمضان برسان، خداوندا ما را به رمضان برسان و ما را در رمضان برای انجام اعمال صالحی که باعث رضایت توست، توفیق عنایت کن و در پایان آن را از ما بپذیر…

پروردگارا از ما بپذیر که تو بسیار شنوا و دانایی و بر ما توبه پذیر که تو بسیار توبه‏پذیر و مهربانی… پاک و منزه است پروردگار تو آن پرودگار عزت و بزرگی، از وصف باطل مشرکان و سلام بر پیامبران و الحمدلله رب العالمین.

___________________

با تشکر از شبکۀ جهانی نور

http://www.nourtv.net