وجوب پیروی از سنت پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله وسلم)
خطیب: دکتر علی بن عبدالرحمن الحذیفی
مسجد نبوی شریف: جمعه ۲۱ صفر ۱۴۳۱ برابر با ۱۶ بهمن ۱۳۸۸
خطبهی اول:
حمد و سپاس از آن الله است… او را حمد گفته و از وی کمک خواسته و از وی هدایت میجوییم. و از بدیهای خود و کارهای ناشایستمان به او پناه میبریم که هر که را الله هدایت کند او گمراهگری نخواهد داشت و هر که را گمراه سازد او هدایتگری نخواهد یافت، و گواهی میدهم که معبودی به حق نیست جز الله که تنها و بیشریک است و گواهی میدهم که پیامبر و سرور ما محمد، بنده و پیامرسان اوست… خداوندا بر بنده و پیامبرت محمد و بر اهل بیت و یارانش درود و سلام و برکت ارزانی دار.
اما بعد… تقوای خداوند را آنگونه که شایسته است پیشه سازید و به ریسمان محکم اسلام چنگ زنید.
ای مردم… پروردگارتان ـ عزوجل ـ شما را به خشنودی و بهشتش و به سوی آنچه سعادت دنیا و آخرتتان در آن است فراخوانده و فرموده است:
{ وَسَارِعُواْ إِلَى مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّکُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِینَ } [آل عمران: ۱۳۳]
(براى نیل به آمرزشى از پروردگار خود و بهشتى که پهنایش [به قدر] آسمانها و زمین است [و] براى پرهیزگاران آماده شده است بشتابید)
و فرموده است:
{.. وَاللّهُ یَدْعُوَ إِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ ..} [بقره: ۲۲۱]
(و الله به فرمان خود [شما را] به سوى بهشت و آمرزش مىخواند)
و در حدیثی از رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ روایت است که ایشان فرمودند: “همهی شما به بهشت وارد میشوید مگر آنکه ابا ورزد”. گفتند: چه کسی [از وارد شدن به بهشت] ابا میورزد؟ فرمود: “هر که از من اطاعت کند به بهشت داخل میشود و هر که سرپیچی [فرمان] من کند [از وارد شدن به بهشت] ابا ورزیده است”…
و خداوند متعال میفرماید:
{ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَجِیبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُم لِمَا یُحْیِیکُمْ ..} [انفال: ۲۴]
(اى کسانى که ایمان آوردهاید چون الله و پیامبر شما را به چیزى فرا خواندند که به شما حیات مىبخشد آنان را اجابت کنید)
و میفرماید:
{.. وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مِنْ أَمْرِهِ یُسْراً } [طلاق: ۴]
(و هر کس تقوای الله را در پیش گیرد [الله] براى او در کارش تسهیلى فراهم سازد)
و خداوند متعال میفرماید:
{.. وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى } [طه: ۱۳۲]
(و فرجام [نیک] براى پرهیزگارى است)
و همانگونه که خداوند به سوی بهشت فرا خوانده است، همانگونه نیز مردم را از آتش هشدار داده و فرموده است:
{یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَکُمْ وَأَهْلِیکُمْ نَاراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَیْهَا مَلَائِکَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا یَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَیَفْعَلُونَ مَا یُؤْمَرُونَ} [تحریم: ۶]
(اى کسانى که ایمان آوردهاید خودتان و کسانتان را از آتشى که سوخت آن مردم و سنگهاست حفظ کنید بر آن [آتش] فرشتگانى خشن [و] سختگیر [گمارده شده] اند از آنچه الله به آنان دستور داده سرپیچى نمىکنند و آنچه را که مامورند انجام مىدهند)
و فرموده است:
{ فَأَنذَرْتُکُمْ نَاراً تَلَظَّى (۱۴) لَا یَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَى (۱۵) الَّذِی کَذَّبَ وَتَوَلَّى } [لیل: ۱۴-۱۶]
(پس شما را به آتشى که زبانه مىکشد هشدار دادم (۱۴) جز نگونبختتر[ین مردم] در آن درنیاید (۱۵) همان که تکذیب کرد و رخ برتافت)
و از نعمان بن بشیر رضی الله عنهما روایت است که گفت: شنیدم رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ در خطبهاش میگفت: “شما را نسبت به آتش هشدار دادم، شما را نسبت به آتش هشدار دادم” [به روایت امام احمد و حاکم با سند صحیح]
بهشت اوج آرزوهای یک مسلمان است که برای رسیدن به آن تلاش و کوشش میکند و آتش بیشترین چیزی است که مومن از آن میترسد و نجات از آن بزرگترین پیروزی است که مسلمان به دست میآورد. الله سبحانه و تعالی میفرماید:
{..فَمَن زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَما الْحَیَاةُ الدُّنْیَا إِلاَّ مَتَاعُ الْغُرُورِ } [آل عمران: ۱۸۵]
(پس هر که را از آتش به دور دارند و در بهشت درآورند قطعا کامیاب شده است و زندگى دنیا جز مایهی فریب نیست)
بندهی مسلمان از وقتی که به شناخت و تکلیف میرسد به سوی این هدف به راه میافتد. کارهای نیک میکند تا این ثواب بزرگ و نعیم ابدی ماندگار را به دست آورد و تا از آتش نجات یابد. آتشی که قعر آن بسیار عمیق است و غذای آن بسیار تلخ و حرارت آن بسیار شدید و نوشیدنی آن بس خبیث و عذاب آن ابدی است…
آغاز راه رسیدن به بهشت و نجات از آتش در این زندگی دنیا شروع شده و با رسیدن به در بهشت پایان مییابد و آن همیان راه راستی است که خداوند متعال ما را به پیروی از آن امر نمود و فرموده است:
{ وَأَنَّ هَـذَا صِرَاطِی مُسْتَقِیماً فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَن سَبِیلِهِ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ} [انعام: ۱۵۳]
(و [بدانید] این است راه راست من پس از آن پیروى کنید و از راهها[ى دیگر] که شما را از راه وى پراکنده مىسازد پیروى مکنید اینهاست که [خدا] شما را به آن سفارش کرده است باشد که به تقوا گرایید)
صراط مستقیم خداوندی پایبندی به سنت رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ و صحابهی وی ـ رضی الله عنهم ـ میباشد. خداوند متعال میفرماید:
{وَالسَّابِقُونَ الأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَالأَنصَارِ وَالَّذِینَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِیَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی تَحْتَهَا الأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا أَبَداً ذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ} [توبه: ۱۰۰]
(و پیشگامان نخستین از مهاجران و انصار و کسانى که با نیکوکارى از آنان پیروى کردند الله از ایشان خشنود و آنان [نیز] از او خشنودند و براى آنان باغهایى آماده کرده که از زیر [درختان] آن نهرها روان است همیشه در آن جاودانهاند این است همان کامیابى بزرگ)
اما… اما این بهشت خداوندی و نجات از آتش جهنم که هدف نهایی هر مسلمان است راهزنان و موانع بسیاری در راه دارد که هر کدام از این راهزنان راه راست او را از داخل شدن به بهشت بازداشته و هر که را بتوانند به آتش میاندازند… حال چه خواهد شد اگر همهی راهزنان راه راست علیه بندهای جمع شوند… که اگر بر بندهای غالب شوند رستگاری برای وی تصور نمیشود.
از این راهزنان که در راه بهشت ایستادهاند: “هواهای نفسانی هلاک کننده” است. زیرا هوای نفس و خواهش دل، انسان را کور میکند و حق را باطل جلوه داده و باطل را به صورت حق نمایان میسازد و زیبا را زشت جلوه میدهد و زشت را زیبا، و معروف را منکر کرده و منکر را معروف و حلال را حرام گردانده و حرام را حلال، و بدی را خوب نمایان میسازد و خوب را بد…
شخص اهل هوا به آنچه هوای درونش دوست دارد عمل میکند و حتی اگر حق را از باطل تشخیص دهد این سودی برایش نخواهد داشت.
“هوا” به معنای میل به آن چیز باطل و شری است که انسان آن را دوست میداد و آن شهوتهای حرام و لذتهای فاسد و کار بد ناشایست است. خداوند متعال میفرماید:
{ فَإِن لَّمْ یَسْتَجِیبُوا لَکَ فَاعْلَمْ أَنَّمَا یَتَّبِعُونَ أَهْوَاءهُمْ وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَوَاهُ بِغَیْرِ هُدًى مِّنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ } [قصص: ۵۰]
(پس اگر تو را اجابت نکردند بدان که فقط هوسهاى خود را پیروى مىکنند و کیست گمراهتر از آنکه بىراهنمایى الله از هوا و هوسش پیروى کند بىتردید الله مردم ستمگر را راهنمایى نمىکند)
و میفرماید:
{أَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَةً فَمَن یَهْدِیهِ مِن بَعْدِ اللَّهِ أَفَلَا تَذَکَّرُونَ} [جاثیة: ۲۳]
(پس آیا دیدى کسى را که هوا و هوس خویش را معبود خود قرار داده و الله او را دانسته گمراه گردانیده و بر گوش او و دلش مهر زده و بر دیدهاش پرده نهاده است آیا پس از الله چه کسى او را هدایت خواهد کرد آیا پند نمىگیرید)
و همچنین میفرماید:
{.. أُوْلَئِکَ الَّذِینَ طَبَعَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءهُمْ (۱۶) وَالَّذِینَ اهْتَدَوْا زَادَهُمْ هُدًى وَآتَاهُمْ تَقْواهُمْ } [محمد: ۱۶-۱۷]
(…اینان همانانند که خدا بر دلهایشان مهر نهاده است و از هوسهاى خود پیروى کردهاند (۱۶) و[لى] آنان که به هدایت گراییدند [خدا] آنان را هر چه بیشتر هدایت بخشید و [توفیق] پرهیزگارىشان داد)
عامل باز دارنده از پیروی هوای نفس عمل کردن به کتاب خدا و سنت پیامبرش ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ است. رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ میفرماید: “کسی از شما ایمان نمیآورد تا آنکه هوای نفسش پیرو آن چیزی باشد که من برایش آمدهام…”
همانگونه که خداوند متعال در این سخن خویش از پیروی هوای نفس نهی نموده است:
{.. وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَیُضِلَّکَ عَن سَبِیلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِینَ یَضِلُّونَ عَن سَبِیلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِیدٌ بِمَا نَسُوا یَوْمَ الْحِسَابِ } [ص: ۲۶]
(و از هوا و هوس پیروى مکن که تو را از راه الله به در کند در حقیقت کسانى که از راه الله به در مىروند به [سزاى] آنکه روز حساب را فراموش کردهاند عذابى سختخواهند داشت)
همانگونه نیز خداوند متعال بندهاش را چنین امر نموده است که از هوای نفس دیگران که از راه حق و ایمان منحرف گشتهاند پیروی نکند. خداوند متعال میفرماید:
{ ثُمَّ جَعَلْنَاکَ عَلَى شَرِیعَةٍ مِّنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاء الَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ } [جاثیه: ۱۸]
(سپس تو را در طریقه آیینى [که ناشى] از امر [خداست] نهادیم پس آن را پیروى کن و از هوا و هوسهای کسانى را که نمىدانند پیروى مکن)
و میفرماید:
{.. وَلاَ تَتَّبِعُواْ أَهْوَاء قَوْمٍ قَدْ ضَلُّواْ مِن قَبْلُ وَأَضَلُّواْ کَثِیراً وَضَلُّواْ عَن سَوَاء السَّبِیلِ } [مائده: ۷۷]
(و از پى هوسهاى گروهى که پیش از این گمراه گشتند و بسیارى [از مردم] را گمراه کردند و [خود] از راه راست منحرف شدند نروید)
و میفرماید:
{.. وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءهُم بَعْدَ الَّذِی جَاءکَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَکَ مِنَ اللّهِ مِن وَلِیٍّ وَلاَ نَصِیرٍ } [بقره: ۱۲۰]
(و چنانچه پس از آن علمى که تو را حاصل شد باز از هوسهاى آنان پیروى کنى در برابر الله سرور و یاورى نخواهى داشت)
ببین… به این هشدارهای خداوند متعال نسبت به پیروی از هوای نفس نگاهی بینداز. زیرا “هوا” انسان را از حق باز داشته و راه وی را برای رسیدن به بهشت قطع کرده و او را در آتش ماندگار میسازد.
از دیگر راهزنان راه بهشت: “ترجیح دادن دنیا بر آخرت” و فریب خوردن به آن و راضی شدن به متاع زائل آن در برابر نعیم بهشت است… الله سبحانه و تعالی میفرماید:
{ بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَیَاةَ الدُّنْیَا (۱۶) وَالْآخِرَةُ خَیْرٌ وَأَبْقَى } [اعلی: ۱۶-۱۷]
(بلکه زندگی دنیا را ترجیح میدهید (۱۶) ذر حالی که آخرت بهتر و ماندگارتر است)
و میفرماید:
{.. وَوَیْلٌ لِّلْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ شَدِیدٍ (۲) الَّذِینَ یَسْتَحِبُّونَ الْحَیَاةَ الدُّنْیَا عَلَى الآخِرَةِ وَیَصُدُّونَ عَن سَبِیلِ اللّهِ وَیَبْغُونَهَا عِوَجاً أُوْلَـئِکَ فِی ضَلاَلٍ بَعِیدٍ } [ابراهیم: ۲-۳]
(… و واى بر کافران از عذابى سخت (۲) همانان که زندگى دنیا را بر آخرت ترجیح مىدهند و مانع راه الله مىشوند و آن را کج مىشمارند آنانند که در گمراهى دور و درازى هستند)
وی باز میفرماید:
{.. وَلَـکِن مَّن شَرَحَ بِالْکُفْرِ صَدْراً فَعَلَیْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ (۱۰۶) ذَلِکَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّواْ الْحَیَاةَ الْدُّنْیَا عَلَى الآخِرَةِ وَأَنَّ اللّهَ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ } [نحل: ۱۰۶-۱۰۷]
(…لیکن هر که سینهاش به کفر گشاده گردد خشم خدا بر آنان است و برایشان عذابى بزرگ خواهد بود (۱۰۶) زیرا آنان زندگى دنیا را بر آخرت برترى دادند و [هم] اینکه الله گروه کافران را هدایت نمىکند)
و میفرماید:
{ إَنَّ الَّذِینَ لاَ یَرْجُونَ لِقَاءنَا وَرَضُواْ بِالْحَیاةِ الدُّنْیَا وَاطْمَأَنُّواْ بِهَا وَالَّذِینَ هُمْ عَنْ آیَاتِنَا غَافِلُونَ (۷) أُوْلَـئِکَ مَأْوَاهُمُ النُّارُ بِمَا کَانُواْ یَکْسِبُونَ } [یونس: ۷-۸]
(کسانى که امید به دیدار ما ندارند و به زندگى دنیا دل خوش کرده و بدان اطمینان یافتهاند و کسانى که از آیات ما غافلند (۷) آنان به [کیفر] آنچه به دست مىآوردند جایگاهشان آتش است)
و میفرماید:
{ فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّى عَن ذِکْرِنَا وَلَمْ یُرِدْ إِلَّا الْحَیَاةَ الدُّنْیَا * ذَلِکَ مَبْلَغُهُم مِّنَ الْعِلْمِ ..} [نجم: ۲۹-۳۰]
(پس از هر کس که از یاد ما روى برتافته و جز زندگى دنیا را خواستار نبوده است روى برتاب (۲۹) این منتهاى دانش آنان است…)
و رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ فرموده است: “دنیا شیرین است و سرسیز و همانا الله شما در آن به جانشینی رسانده است تا ببیند چگونه عمل خواهید کرد… پس از دنیا بترسید و از زنان…”
معنای اینکه از دنیا بترسید این است که: برحذر باشید از آنکه آن را از راهی حرام به دست آورید و به این ترتیب مالی حرام کسب نمایید، و “از زنان بترسید” یعنی به زنا نزدیک نشوید و از انجام مقدمات آن یعنی اختلاط و خلوت نمودن با زنان بیگانه و سخن گفتن حرام و نگاه حرام به آنان بپرهیزید، که همهی اینها حرام میباشد… و در حدیث آمده است که: “نخستین فتنهای که در بنی اسرائیل رخ داد در زنان رخ داد”… و زنا در سرزمینی شیوع پیدا نمیکند نر آن خداوند ذلت و فقر و انواع دیگر عقوبت را بر آنها نازل میسازد.
و از دیگر راهزنان این راه: “بدعتهایی است که دین را نابود میسازد” و سببی است برای ضعف و تفرقهی امت و دشمنی و تجاوز افراد امت علیه یکدیگر و سبب از هم پاشیدگی امت در برابر دشمنانش میباشد…. خداوند متعال چنین میفرماید:
{.. وأقیموا الصلاة وَلا تَکُونُوا مِنَ الْمُشْرِکِینَ (۳۱) مِنَ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَکَانُوا شِیَعاً کُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَیْهِمْ فَرِحُونَ } [روم: ۳۱-۳۲]
(… نماز را برپا کنید و از مشرکان مباشید (۳۱) از کسانى که دین خود را قطعه قطعه کردند و فرقه فرقه شدند هر حزبى بدانچه پیش آنهاست دلخوش شدند)
و همچنین میفرماید:
{ وَلاَ تَکُونُواْ کَالَّذِینَ تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْبَیِّنَاتُ وَأُوْلَـئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ } [آل عمران: ۱۰۵]
(و چون کسانى مباشید که پس از آنکه دلایل آشکار برایشان آمد پراکنده شدند و با هم اختلاف پیدا کردند و براى آنان عذابى سهمگین است)
و در حدیث از رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ چنین روایت است که فرمودند: “افرادی از امتم بر حوض [من] وارد میشوند، پس ملائکه آنان را پس میزنند و طرد میکنند. پس من میگویم: اینان یاران منند. ملائکه میگویند: تو نمیدانی که اینان بعد از تو چه بدعتهایی کردند. پس میگویم: دور باد! دور باد آنکه پس از من تغییر و تحریف نمود”…
امامان بدعت و پیروانشان در دین خدا تغییر و تبدیل ایجاد میکنند. اینان باید از روزی که در برابر خداوند خواهند ایستاد بترسند، زیرا هر بدعتی گمراهی است و هر گمراهی در آتش است.
از دیگر راهزنان راه بهشت: “نفس اماره” است زیرا این نفس به تنبلی و راحتی میل دارد و راحتطلبی را بر طاعت پروردگار ترچیح میدهد و به حرام گرایش دارد. خداوند متعال میفرماید:
{.. إِنَّ النَّفْسَ لأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلاَّ مَا رَحِمَ رَبِّیَ ..} [یوسف: ۵۳]
(…چرا که نفس قطعا به بدى امر مىکند مگر کسى را که پروردگارم رحم کند…)
نفس، هنگامی که ایمان بر وی عارض گردد تبدیل به “نفس لوامه” میشود که صاحب خود را برای کوتاهی در طاعات و انجام گناهان مورد ملامت قرار میدهد و هنگامی که شخص به وسیلهی ایمان از این مرحله بالاتر رود نفس او تبدیل به نفس مطمئنه میشود که آنچه را خداوند دوست دارد دوست داشته و آنچه را خداوند بد میدارد بد خواهد داشت…
و رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ از شر نفس به خداوند پناه برده و این پناه بردن از شر نفس را برای ما نیز مشروع گردانده است…
شایسته است که انسان مومن نفس خود را تربیت کرده و آن را به پایبندی به راه و روش رسول الله ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ ملزم سازد تا آنکه از رستگاران شود.
از دیگر راهزنانا راه بهشت، “شیطانهای بشری” هستند که باطل و منکرات را زینت داده و زیبا جلوه میدهند و حق و طاعت خداوندی را مورد نکوهش قرار میدهند… خداوند متعال میفرماید:
{ وَکَذَلِکَ جَعَلْنَا لِکُلِّ نِبِیٍّ عَدُوّاً شَیَاطِینَ الإِنسِ وَالْجِنِّ یُوحِی بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً ..} [انعام: ۱۱۲]
(و بدین گونه براى هر پیامبرى دشمنى از شیطانهاى انس و جن برگماشتیم بعضى از آنها به بعضى براى فریب [یکدیگر] سخنان آراسته القا مىکنند)
خداوند متعال دربارهی منافقین چنین میفرماید:
{.. وَإِذَا خَلَوْاْ إِلَى شَیَاطِینِهِمْ قَالُواْ إِنَّا مَعَکْمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ } [بقره: ۱۴]
(… و هنگامی که با شیطانهای خود خلوت کنند میگویند ما با شماییم ما فقط آنها را مسخره میکردیم)
شیاطین آنها همان امامان کفرند که باطل را برای آنان زیبا ساخته و حق را نکوهش میکنند و خداوند متعال ما را امر نموده که از آنان برحذر باشیم و فرموده است:
{ فَلَا تُطِعِ الْمُکَذِّبِینَ } [قلم: ۸] (پس از تکذیب کنندگان اطاعت مکن)
و فرموده است:
{.. وَلاَ تَتَّبِعْ سَبِیلَ الْمُفْسِدِینَ } [اعراف: ۱۴۲] (و از راه مفسدان پیروی مکن)
و همچنین از دیگر راهزنان راه بهشت: “ابلیس و شیطانهای وی” میباشند، زیرا او به هر بدی امر میکند و از هر خوبی باز میدارد و راه گمراهی را زیبا جلوه داده و انسان را از انجام هر خوبی و طاعتی باز داشته و از پیمودن راه خداوند جلوگیری میکند و پروردگارمان ما را از او برحذر داشته و فرموده است:
{ إِنَّ الشَّیْطَانَ لَکُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوّاً إِنَّمَا یَدْعُو حِزْبَهُ لِیَکُونُوا مِنْ أَصْحَابِ السَّعِیرِ } [فاطر: ۶]
(در حقیقتشیطان دشمن شماست شما [نیز] او را دشمن گیرید [او] فقط دار و دسته خود را مىخواند تا آنها از یاران آتش باشند)
شیطانهای ابلیس، لشکریان و آنانی هستند که وی را در هر بدی یاری میدهند و بر هر راهی که به خوبی منتهی میشود نشستهاند تا از رسیدن به بهشت و از هدایت و خیر جلوگیری کنند. الله سبحانه و تعالی میفرماید:
{وَقَیَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَاء فَزَیَّنُوا لَهُم مَّا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَحَقَّ عَلَیْهِمُ الْقَوْلُ فِی أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِم مِّنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ إِنَّهُمْ کَانُوا خَاسِرِینَ} [فصلت: ۲۵]
(و براى آنان دمسازانى گذاشتیم و آنچه در دسترس ایشان و آنچه در پى آنان بود در نظرشان زیبا جلوه دادند و فرمان [عذاب] در میان امتهایى از جن و انس که پیش از آنان روزگار به سر برده بودند بر ایشان واجب آمد چرا که آنها زیانکاران بودند)
و همچنین فرموده است:
{وَمَن یَعْشُ عَن ذِکْرِ الرَّحْمَنِ نُقَیِّضْ لَهُ شَیْطَاناً فَهُوَ لَهُ قَرِینٌ (۳۶) وَإِنَّهُمْ لَیَصُدُّونَهُمْ عَنِ السَّبِیلِ وَیَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ (۳۷) حَتَّى إِذَا جَاءنَا قَالَ یَا لَیْتَ بَیْنِی وَبَیْنَکَ بُعْدَ الْمَشْرِقَیْنِ فَبِئْسَ الْقَرِینُ (۳۸) وَلَن یَنفَعَکُمُ الْیَوْمَ إِذ ظَّلَمْتُمْ أَنَّکُمْ فِی الْعَذَابِ مُشْتَرِکُونَ} [زخرف: ۳۶-۳۹]
(و هر کس از یاد [خداى] رحمان دل بگرداند بر او شیطانى مىگماریم تا براى وى دمسازى باشد (۳۶) و مسلما آنها ایشان را از راه باز مىدارند و [آنها] مىپندارند که هدایت یافتگانند (۳۷) تا آنگاه که او [با دمسازش] به حضور ما آید [خطاب به شیطان] گوید اى کاش میان من و تو فاصله مشرق و مغرب بود که چه بد دمسازى هستى (۳۸) و امروز هرگز [پشیمانى] براى شما سود نمىبخشد چون ستم کردید در حقیقتشما در عذاب مشترک خواهید بود)
خداوند، من و شما را به واسطهی قرآن برکت ارزانی دارد و با آیات و ذکر حکیم و راه و روش و سخنان سرور پیامبران سود رساند.
این سخن خویش را گفته و برای خود و شما و دیگر مسلمانان از خداوند متعال آمرزش میخواهم. پس از او آمرزش خواهید که او بسیار غفور و رحیم است.
خطبهی دوم:
ستایش از آن الله پروردگار جهانیان است. آن رحمن رحیم که مالک روز جزا است. و گواهی میدهم که معبودی به حق نیست جز الله که واحد است و شریکی ندارد و پادشاه به حق است. و گواهی میدهم که پیامبر و سرور ما محمد، بنده و پیامرسان اوست که خداوند وی را با هدایت و یقین مبعوث نموده تا آنان را که زندهاند هشدار دهد و تا سخن خداوند در مورد کافران محقق گردد.
خداوندا بر بنده و رسولت محمد، و بر اهل بیت و یارانش درود و سلام وبرکت ارزانی دار.
اما بعد…
ای بندگان خداوند تقوای وی را پیشه سازید که تقوای خداوند رابطهی میان شما و پروردگارتان است…
و بهترین سخن، کتاب خداست و بهترین راه و روش، راه و روش محمد ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ است و بدترین کارها در دین، نوآوری در آن است و هر بدعتی گمراهی است…
و بر شما باد جماعت و همبستگی که دست خدا با جماعت است و هر که از جماعت جدا شود در آتش جدا شده است و پروردگار ما ـ تبارک و تعالی ـ صفات اهل بهشت را برای ما ذکر نموده تا آنکه پیروی آنان کنیم و از روش آنان تخلف نورزیم و صفات اهل آتش را نیز ذکر نموده تا از آنان برحذر شویم و راهشان را نپیماییم… خداوند متعال میفرماید:
{وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ (۱۹) لَا یَسْتَوِی أَصْحَابُ النَّارِ وَأَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفَائِزُونَ (۲۱) لَوْ أَنزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَّرَأَیْتَهُ خَاشِعاً مُّتَصَدِّعاً مِّنْ خَشْیَةِ اللَّهِ وَتِلْکَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ} [حشر: ۱۹-۲۱]
(و چون کسانى مباشید که الله را فراموش کردند و او [نیز] آنان را دچار خودفراموشى کرد آنان همان فاسقانند (۱۹) دوزخیان با بهشتیان یکسان نیستند بهشتیانند که پیروزند (۲۰) اگر این قرآن را بر کوهى فرومىفرستادیم یقینا آن [کوه] را از خشیت الله فروتن [و] از هم پاشیده مىدیدى و این مثلها را براى مردم مىزنیم باشد که آنان بیندیشند)
پس ای بندگان خداوند. بر طاعت وی ثابت قدم باشید و همیشه از وی پایان خوب و وفات بر راه روش رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ و یاران وی را بخواهید تا از رستگاران پیروز باشید زیرا رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ با اینکه گناهان گذشته و آیندهاش بخشیده شده بود، بسیار این سخن را تکرار میکرد که: “ای گردانندهی قلبها، قلب من را بر طاعت خود ثابت بدار، ای گردانندهی قلبها قلبهای ما را بر طاعتت بگردان”…
پس در بسیار خواستن خیر دنیا و آخرت به رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ اقتدا کنید، که خداوند متعال میفرماید:
{ إِنَّ رَحْمَتَ اللّهِ قَرِیبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِینَ } [اعراف: ۵۶] (همانا رحمت الله به نیکوکاران نزدیک است)
بندگان خداوند خداوند شما را به کاری دستور میدهد که خود نخست انجام داده است و فرموده:
{ إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیماً } [احزاب: ۵۶]
پس بر سرور پیشینیان و پسینیان و امام پیامبران درود و سلام فرسید.
خداوندا بر محمد و آل محمد درود فرست همانگونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم درود فرستادی که تو ستوده شده و با عظمتی. خداوندا بر محمد و آل محمد برکت ارزانی دار همانگونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم ارزانی داشتی که تو ستوده شده و باعظمتی…
و خشنود باش از همهی صحابه و از خلفای راشدین، آن امامان هدایتگر ـ ابوبکر و عمر و عثمان و علی ـ و از دیگر صحابه و و از تابعین و کسانی که به نیکی تا قیامت از آنان پیروی نمایند و از ما نیز با کرم و رحمت خویش خشنود باش ای مهربانترین مهربانان.
خدایا عاقبت ما را در همهی امور به خیر کن و ما را از خواری دنیا و عذاب آخرت نجات ده.
خداوندا میان قلوب مسلمانان الفت ایجاد کن و روابطشان را اصلاح نما و آنان را به راه های آرامش هدایت نما و از تاریکیها به سوی نور خارج ساز و آنان را بر دشمنشان و دشمن خود پیروز ساط که تو بر هر کاری توانایی.
خداوندا دینت را و کتابت را و سنت پیامبرت را یاری ده. خداوندا مکر دشمنان اسلام را نابود ساز…
خداوندا ما از تو میخواهیم که گناهان گذشته و آینده و پنهان و آشکار و آنچه خود به آن آگاهی را مورد آمرزش قرار دهی.
خداوندا ما را در سرزمینهایمان ایمن گردان و مسئولانمان را اصلاح نما.
خداوندا میان قلوب مسلمانان الفت ایجاد نما. خداوندا بدعتهایی را که در برابر دینت قرار گرفتهاند نابود ساز و ما را از کسانی قرار ده که به سنت پیامبرت ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ پایبند هستند… ای دارای جلال و بزرگواری.
{ رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَةً وَفِی الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ } [بقره: ۲۰۱]
ای بندگان خداوند: { در حقیقت الله به دادگرى و نیکوکارى و بخشش به خویشاوندان فرمان مىدهد و از کار زشت و ناپسند و ستم باز مىدارد به شما اندرز مىدهد باشد که پند گیرید (۹۰) و چون با الله پیمان بستید به پیمان خود وفا کنید و سوگندهاى [خود را] پس از استوار کردن آنها مشکنید با اینکه الله را بر خود ضامن قرار دادهاید زیرا الله آنچه را انجام مىدهید مىداند } [نحل: ۹۰-۹۱]
و خداوند بزرگ را یاد کنید تا شما را یاد کند و او را شکر گویید تا شما را افزون دهد و همانا یاد الله بزرگتر است و الله به آنچه میکنید آگاه است.
___________________
با تشکر از شبکۀ جهانی نور

