درسهای ابن قیم (2)
ترجمه: ابوعامر
پروردگار متعال بندگانش را براي به دست آوردن شناخت نسبت به خود به دو روش فرا مي خواند:
راه اول: نگاه به مفعولات خداوند. (يعني آنچه خداوند انجام داده است- مخلوقاتش)
راه دوم: تفكر در آيات خداوند در قرآن و تدبر آن.
[مفعولات خداوند آيات مشهود او يند و قرآن آيات خواندني او]
نمونه اول مانند اين گفته الله سبحانه و تعالي است كه: {إن في خلق السموات والأرض واختلاف الليل والنهار والفلك التي تجرى في البحر بما ينفع الناس ...} 164 / البقرة (همانا در آفرينش آسمانها و زمين و تفاوت شب و روز و آن كشتي كه در دريا مي رود براي آنچه سود مردم – تجارت – در آن است و …)
و همچنن اين سخن خداوند كه : {إن في خلق السموات والأرض واختلاف الليل والنهار لآيات لأولي الألباب} 190 / آل عمران (همانا در آفرينش آسمانها و زمين و تفاوت شب و روز نشانه هايي براي خردمندان)
نمونه دوم مانند اين گفته خداوند متعال كه مي فرمايد: {أفلا يتدبرون القرآن} 82 / النساء (أيا قرآن را تدبير نمي كنند؟) و {أفلم يدبروا القول} 68/المؤمنون (آيا سخن – خداوند- را تدبير نمي كنند؟) و اين سخن خداوند كه: {كتاب أنزلناه مباركا ليدبروا آياته} 29 / ص (اين قرآن كتابيست مبارك كه آن را بسوي تو فروآورديم تا در آيات آن تدبر كنند و تا خردمندان پند گيرند)
اما مفعولات [يعني آنچه خداوند انجام داده است يعني مخلوقاتش] دليلي است بر افعال خداوند [يعني مخلوق دليل است بر خلقت] و افعال خداوند دال است بر صفات او زيرا:
مفعول دليلي است بر فاعلي كه آن را انجام داده است و اين مستلزم آن است كه فاعل داراي وجود و قدرت و مشيئت و علم باشد چون محال است فعل اختياري از معدوم صادر شود و يا از موجودي كه قدرت و اراده و حيات و علم و اراده نداشته باشد…
خداوند متعال مي گويد: {سنريهم آياتنا في الآفاق وفي أنفسهم حتى يتبين لهم أنه الحق} 53/فصلت (نشانه هاي خود را در آفاق و در درونشان به آنان نشان خواهيم داد تا آنكه بر آنان آشكار شود كه اين سخن حق است)
خداوند در اين آيه خبر مي دهد كه ناگزير بايد چنان از آيات مشهودش به بندگانش نشان دهد تا برايشان واضح شود كه آيات خواندنيش حق است. و سپس [در آخر آيه] شهادت خود را براي اثبات صحت اخبار خود كافي مي داند…
كه او خود دليل خودش است چنانكه برخي عرفا گفته اند: چگونه براي او دليل بخواهم كه او او دليل همه چيز است… و براي پيامبران به قوم خود گفتند: {أفي الله شك} 10/ابراهيم. و او شناخه تر از هر شناخته اي ايست و آشكار تر از هر آشكار
الفوائد_الإمام شمس الدين أبي عبد الله بن قيم الجوزية
بسم الله الرحمن الرحیم
فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ