تحریم حیله و نیرنگ در شریعت خداوند
خطیب: دکتر عبدالرحمن سدیس
مسجد الحرام: جمعه ۷ جمادی الثانی ۱۴۳۱ برابر با ۳۱ فروردین ۱۳۸۹
خطبهی اول:
ستایش از آن خداوند است که دارای عزت و جلال است… خداوندا تو را برای نعمتهایی که پیاپی میآید سپاس میگوییم، پاک و منزهی ای آفریدگار که نیرنگ و فریب را حرام گردانده و آنانی را که حدودت را زیر پا میگذارند وعدهی عذاب دادهای…
و گواهی میدهم که معبودی به حق نیست جز تو که واحد و بیشریکی و حلال را از حرام آشکار گرداندهای، و گواهی میدهم که پیامبر و اسوهی ما محمد، بنده و پیامبر توست… و او پاکترین کسی است که برای حفظ حقوق و آبرو و اموال مردم مبعوث گردیده شده؛ پس درود و سلام پروردگار من بر او و بر اهل بیت پاکش باد، آنانی که دارای خصلتهای و سجایای نیکاند و بر صحابهاش که به قلههای بزرگی و کمال دست یافتند و بر تابعین و آنانی که به نیکی تا قیامت از آنان پیروی نمایند، تا آنگاه که روز و شب در پی هم میآیند…
اما بعد…
ای بندگان خداوند: خود و شما را به تقوای خداوند سفارش میکنم که تقوای خداوند بهترین یاور برای ثبات در طاعت و فرمانبرداری او و محکمترین ریسمان برای هدایت و وصال و بزرگترین زاد و توشه برای روزی است که نه در آن معاملهای است و نه دوستی میان کسی وجود دارد:
{…وَتَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوَى } [بقره: ۱۹۷]
(و توشه برگیرید که بهترین توشه تقوا است)
ای امت مسلمان: در زمانهای که آکنده است از کش مکشهای مادی و اجتماعی و پدیدههای رفتاری و اخلاقی، و فهم برعکس نسبت به شریعت اسلامی، در این زمانه قضیهای بس خطرناک رخ عیان نموده که ایستادن در برابر آن واجب و حتمی است… مشکلی که به وجود نیامده است مگر بر اثر حرص و طمع و نادیده گرفتن و تلاش در فریب دادن خداوند متعال…
آن معضلی است وحشتناک و مشکلی است ترسناک و آن چیزی نیست جز فریبکاری و دخالت دادن حیله و نیرنگ در شریعت خداوند و احکام وی و چرخ دادن آن به چیزی غیر از حقیقت آن و گذاشتن احکام الهی در غیر سیاق شرعیاش…
بندگان خداوند… این قضیه هشداری است برای هر فساد و زیان… و دور بودن از آن هدایت است و خشنودی و سرور. هر که در صادر نمودن احکام به راه فریب رود و از نیرنگ و راه و روش ستمگران برای خواستهی خود استفاده کند و به خود جرات زیر پا نهادن حدود خداوندی را بدهد خود را آلودهی بزرگترین گناه و خشم خداوند نموده است… چرا که فریب و نیرنگ بر اساس کتاب و سنت و اجماع سلف امت و قواعد شریعت و مقاصد آن حرام میباشد.
به علت همین سیاهکاریها و گمراهیهای زشت است که خداوند متعال دربارهی یهود و آنچه در روز شنبه انجام دادند و عذاب دردناکی که به آن دچار شدند برای ما چنین میگوید که:
{ وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِینَ اعْتَدَواْ مِنکُمْ فِی السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ کُونُواْ قِرَدَةً خَاسِئِینَ } [بقره: ۶۵]
(و کسانى از شما را که در روز شنبه [از فرمان الله] تجاوز کردند نیک شناختید پس ایشان را گفتیم بوزینگانى طرد شده باشید)
و به سبب بزرگی این جنایت و زشتی آن است که خداوند متعال یاران باغ را که فریبپیشه بودند و حق مستمندان را نادیده میگرفتند مجازات نمود و باغ آنان را سوزاند و ترس در دلشان انداخت تا آنکه عبرتی شوند برای هر فریبکار و تا داستانشان تربیتی باشد برای طاعت و فرمانبرداری خداوند.
برادران و خواهران ایمانی: از آنجایی که فریب و نیرنگ به منزلهی مخالفت با فرمان خداوند است و باعث دشمنی و کینه است و به بازی گرفتن آبرو و جان دیگران ختم میشود، حرام قرار داده شده است…
فریب و نیرنگ از آثار و نشانههای خودخواهی و اندیشیدن به منفعت مادی است که چشمان زیادی را کور کرده و آن را با حرام پوشانده است و اگر آنان به حلال اندک راضی میشدند برایشان از حرام بسیار، بهتر بود.
چگونه ممکن است اینچنین مفاسدی با شریعتی که همهاش نجابت است و پاکی و صفا هماهنگ شود؟… آنانی که در پی انواع و اقسام حیلهها میروند تا آنچه را که حرام است حلال کنند و با الفاظ و کلمات بازی میکنند و از اهداف و معانی شرعی روی میگردانند. آنان ندانستهاند که مسائل بر اساس حقایق و معانیشان بررسی میشوند و نه بر اساس ظاهرشان…
امام علامه ابن قیم ـ رحمه الله ـ میگوید: “حیلههای حرام در واقع تلاش برای فریب دادن خداوند است و سعی در فریب خداوند حرام است؛ پس برای کسی که تقوای خداوند را دارد و از عذاب او میترسد شایسته است که از حلال کردن حرامهای خداوند با استفاده از انواع حیلهها بپرهیزد.
ای مسلمانان: اگر نگاهی به حال اهل فریب و حیله بیاندازیم، آنانی که در پی رخصتهای حرام و فریب حرامند چیزهایی خواهیم دید که باعث تاسف و اندوه و درد میشود و کافی است برای دانستن نمونهای از این نوع نیرنگ به این سخن مصطفی صلی الله علیه وآله وسلم گوش بسپارید که میفرماید: «خداوند یهود را نفرین کند… چربی [حیوان] بر آنها حرام گردید پس آن را آب کردند و فروختند» [متفق علیه]
امام خطابی ـ رحمه الله ـ میگوید: “این حدیث دلیل بطلان هر حیلهای است که به وسیلهی آن سعی در رسیدن به حرامی شود و اینکه حکم آن حرام با تغییر شکل و اسم آن تغییر نمیکند”. پایان کلام امام خطابی.
هیچ کدام از حیلهها و نیرنگها از چارچوب مغالطه و در نظر گرفتن ظاهر بدون توجه به مقصد شریعت، خارج نیست…
از جملهی انواع حیلهها حیلهگری در بالا بردن قیمت توسط کسی است که در واقع قصد خرید جنس را ندارد تا خریدار واقعی فریب بخورد که این همان “نجش” حرام است… خداوند متعال میفرماید:
{… وَلَا یَحِیقُ الْمَکْرُ السَّیِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ …} [فاطر: ۴۳]
(…و نیرنگ زشت جز [دامن] صاحبش را نمیگیرد …)
و رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم در حدیثی که در صحیحین وارد شده است از نجش نهی نمودند.
مثال دوم: حیله و فریب برای به دست آوردن وام است مانند این که شخص تاجر جنسش را به صورت مدتدار به شخص وام گیرنده بفروشد سپس آن را از همان شخص به صورت نقدی با قیمتی پایینتر بخرد؛ که این همان مسالهی معروف به “عینه” است…
این حیله بدین صورت است که ظاهر کار به مانند فروش است اما در حقیقت همان ربای حرام است. شیخ الاسلام ابن تیمیه ـ رحمه الله ـ میگوید: “… سبحان الله! که چگونه ربایی که آن قدر نزد خداوند گناه عظیمی است [به طوری که] جنگ با کسی که آن را حلال بداند واجب دانسته و خورنده و دهنده و نویسنده و شاهدان آن را لعنت نموده است به سادهترین روش در صورت عقدی که عبث و بازی است حلال گردانده میشود”.
و همچنین روشهای دیگر فریبکاری برای ربا و انجام معاملات غیر شرعی در خرید و فروش و وام و صرافی و سرمایهگذاری و صیغههای حاوی غرر در عقود و پروژهها و مناقصهها و سوء استفادههای شغلی و رشوه و تقلب… این جدا از تعطیل حدود و تعزیرات و قاچاق و ترویج مواد مخدر و اختلاس و تجاوز به اموال عمومی است…
و از جملهی این نیرنگها متوسل شدن به حیله و فریب برای فرار از ادای زکات است آن هم با فروش مقداری از مال زکات یا هدیه دادن آن تا به حد نصاب نرسد و سپس برگشتن از آن…
و چهارمین نمونه استفاده از حیله و نیرنگ برای ساقط نمودن چیزی است که در حال واجب گردیده است مانند نفقهی زن مطلقه و ادای دین، و اینچنین است که شخص سعی در فریب پروردگارش میکند و در واقع جز خود کسی را نمیفریبد و به زعم اعسار و سختی مال همسر یا فرزندانش را تصاحب میکند و چه زشت است این حیلهگری…
از دیگر صورتهای حیلهگری حرام این است که شخصی که قصد طلاق دادن همسرش را دارد برای برگرداندن مهریهای که داده است همسرش را تحت فشار قرار میدهد و با اذیت و آزار او باعث میشود که زن برای آزاد شدن از شر وی از مهریهاش گذشته و خلع کند.
خداوند متعال میفرماید:
{… تِلْکَ حُدُودُ اللّهِ فَلاَ تَعْتَدُوهَا وَمَن یَتَعَدَّ حُدُودَ اللّهِ فَأُوْلَـئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ } [بقره: ۲۲۹]
(این است حدود احکام الهى پس از آن تجاوز مکنید و کسانى که از حدود احکام الهى تجاوز کنند آنان همان ستمکارانند)
ششمین نمونه فریب دادن زن با رجوع بعد از طلاق است، نه برای الفت و جمع شدن بلکه برای تجاوز و زیان رساندن به زن…
و در مورد این حیله و فاش ساختن آن است که خداوند متعال میفرماید:
{… وَلاَ تُمْسِکُوهُنَّ ضِرَاراً لَّتَعْتَدُواْ وَمَن یَفْعَلْ ذَلِکَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ وَلاَ تَتَّخِذُوَاْ آیَاتِ اللّهِ هُزُواً…} [بقره: ۲۳۱]
(و آنان را براى [آزار و] زیان رساندن [به ایشان] نگاه مدارید تا [به حقوقشان] تعدى کنید و هر کس چنین کند قطعا بر خود ستم نموده است و آیات الله را به ریشخند مگیرید)
ای امت مسلمان: و از دیگر کارهایی که در زیر حیلهگری حرام قرار میگیرد زیان رساندن به وارثان در نصیب و سهم آنها از طریق محروم کردن آنها به وسیلهی وصیت کردن و بخشیدن بیش از یک سوم مال به دیگران یا کم کردن نصیب آنان است.
این بلای کمرشکن چه بسیار میان برادران دشمنی ایجاد کرده و همدلیها را از بین برده است و تاسفآور است که شعلههای آن بسیاری از جوامع را به کام خود کشانده است…
و همچنین حیلهگری و دست انداختن بر اوقاف و وصیّت دیگران و اموال زنان و بیوهها و یتیمان و کودکان و است. ولا حول ولا قوة إلا بالله.
ای مومنان: هشتمین این حیلهها و نیرنگهایی که باعث آفتهای فراوان گشته و باعث زیر پا گذاشته شدن کرامت زنان مومن بی خبر گشته حیلهها و نیرنگهایی است که زیر اسم ازدواجهای مختلف با نامهای گوناگون صورت میگیرد که بیشتر این ازدواجها برای اشباع غریزه است تا برای مودت و رحمت و انجام واجبات زناشویی و ظاهر آن صحیح است اما محتوای آن تدلیس و فریبی است واضح و آشکار.
رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم میفرماید: «آنچه را که یهود مرتکب شدند مرتکب نشوید که حرامهای خداوند را با کمترین حیلهها حلال کنید» [به روایت ترمذی و دیگران با سند حسن]
از دیگر انواع حیلهگری و فریب تمییع و تغییر قضایای دینی به نام مصلحت و آسانگیری و تساهل و پیشرفت و تمدن است..
آری این اصطلاحات حقاند و درست و اینها جزو دین و از نتایج آنند اما این کلمات دارای معانی و مضمون خاصی هستند که همینطور بدون قید و ضابطه بر زبان رانده نمیشوند و کسی نمیتواند وارد این عرصه شود مگر علمای راسخ در فهم و استنباط احکام شرع.
آیا این اصطلاحات و فتاوای بی ضابطه که به دور از تامل و آگاهی و ورع بر زبان رانده میشود نتیجهای داشته است جز مهجور شدن شعائر اسلام؟
برادران و خواهران ایمانی: اما کج کردن نصوص کتاب و سنت و احتکار نمودن معانی آن به دور از فهم سلف امت به قصد نشر افکار ویرانگری که کشتن بیگناهان را مباح نموده و سرزمینهای ایمن را عرصهی تکفیر و بمبگذاری میکند، عین فریب و نیرنگ است که گوش از شنیدن آن ابا دارد و آن را انکار میکند…
همینطور میتوان دربارهی کسانی گفت که صورتهای خود را به سوی غرب گرفتهاند و کاری ندارند جز حمله به ثوابت این امت و مخصوصا قضایای متعلق به زن و وارد کردن وی به عرصهی رذیلتها و تبرج و خودنمایی و بیحجابی و اختلاط حرام…
برای انسان غیرتمند بسیار جای تعجب است که انسانی که خود را مسلمان میداند در برابر آنچه برای وی فرض گردیده است ایستاده و تکبر بورزد و برای یافتن حیلهای برای در رفتن از زیر آن به این سو و آن سو برود.
آیا عقبگردی بدتر از این دیده و شنیدهاید؟ احکام اسلام به این سادگی تعطیل شود و چنین گستاخانه شبهات انجام گیرد و از تکالیف و وظایف شانه خالی گردد؟
کجاست ترس و خشیت از خداوند آگاه به غیب؟ کجاست نور ایمان در قلبها؟ چه بد جسارتی است که تنها ناشی از اخلاقی ویران شده است که عاقبتی ندارد جز پشیمانی و زیان:
{ أَفَأَمِنُواْ مَکْرَ اللّهِ فَلاَ یَأْمَنُ مَکْرَ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ } [اعراف: ۹۹]
(آیا از مکر الله خود را ایمن دانستند [با آنکه] جز مردم زیانکار [کسى] خود را از مکر الله ایمن نمىداند)
به خدا سوگند بسیار عجیب است! چگونه مردمی که از انجام معاملات حرام واضح دوری میکنند اما وقتی همان معامله از در پشتی و یا زیر میز صورت میگیرد در آن اشکالی نمیبینند… گویی زبان حالشان چنین میگوید که: هر که حیلهای بلد است به آن متوسل شود!
خداوند از بین ببرد باندهای فریب و نیرنگ را که از طاعت خداوند روی برگردانده و با استفاده از نیرنگ روباهگونهشان از سادگی خوبان سوء استفاده میکنند. خداوند کارشان را لنگ کرده و آنان را زیاد نگرداند…
پس ای مسلمانان تقوای خداوند را پیشه سازید و بشنوید و اطاعت کنید و از حیلهها و نیرنگها به سوی خداوند توبهای نصوح کنید تا به منزلت صالحان دست یافته و رضایت خداوند را به دست آورید.
خداوندا تو مولای مایی پس ما را مورد مغفرت و رحمت خویش قرار ده و تو بهترین آمرزندگانی.
خطبهی دوم:
ستایش از آن الله است که بهترین احکام و صالحترین آن را برای بندگان خویش قرار داد و حیلهها و نیرنگها را حرام گرداند و گواهی میدهم که مبعودی به حق نیست جز الله و گواهی میدهم که پیامبر و سرور ما محمد بنده و پیامرسان اوست و بهترین کسی است که راههای رشد و راستترین آن را بیان نمود… درود و سلام و برکات خداوند بر او و بر اهل بیت و یارانش باد آنان که حدود خداوند را پاس داشته و بر تابعین و آنانی که به نیکی تا روز قیامت از آنان پیروی مینمایند.
اما بعد…
برادران و خواهران ایمانی: اگر قضیهی حیله و نیرنگ در این عصر مادی که پیشرفت فناوری و تمدنی در آن به فزونی گراییده و در پی آن زیان و شر آن نیز افزایش یافته است، این به آن برمیگردد که شخص حیلهگر از آنجا که کار خود را حلال میداند به فکر توبه نمیافتد:
{ یُخَادِعُونَ اللّهَ وَالَّذِینَ آمَنُوا وَمَا یَخْدَعُونَ إِلاَّ أَنفُسَهُم وَمَا یَشْعُرُونَ } [بقره: ۹]
(با الله و مؤمنان به نیرنگ میپردازند ولى جز بر خویشتن نیرنگ نمىزنند و نمىفهمند)
اما الحمدلله فریب و فریبکاری اینان با بیان علمای ربانی و رهبران دلسوز مورد تعقیب و روشنگری است…
اما امت نیاز به تلاش بیشتری برای بیان زشتی حیلهگری در مورد حدود خداوند و حقوق بندگان دارد هر چه تاویل و بهانه و توجیه فریبکاران زیاد باشد و هر چند حیلهگران آن را زرنگی بدانند که این چیزی نیست جز ورشکستگی و عقبگرد…
همچنین باید بر این تاکید شود که انجام گرفتن معلاملات حیلهگرانه میان دو نفر بر اساس رضایت آنان حرام را حلال نمیکند حتی اگر بر اساس ادعای آنان نیتها پاک باشد.
و در این قضیه چه خوب است که علمای شریعت پی به اهمیت تربیت نسلهای مسلمان برده و آنان را به سوی پاکی و حلال خوری و تسلیم در برابر دستورات خداوند و دور شدن از حرام و فهم شامل و کامل حقایق اسلام و مقاصد آن رهنمون شوند.
پس ای بندگان خداوند تقوای او را در احکام و شریعت و تکالیف وی پیشه سازید و از فریب و خطر شیطان بر حذر باشید و اسیر مکر هوای نفس و تزیین ابلیس نشوید تا آنکه به پیروزی و نعیم و بزرگی برسید.
سپس بر بهترین انسانها درود و سلام بفرستید تا آنکه رحمت و اجر و پاداش آن را به دست آورید زیرا مولایتان عزوجل شما را در کتاب کریمش بدان فرمان داده و فرموده است:
{ إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیماً } [احزاب: ۵۶]
خداوندا بر سرور اولین و آخرین، پیامبر و حبیب و الگوی ما محمد بن عبدالله درود و سلام و برکت فرست و راضی و خشنود باش از خلفای راشدین و از صحابه و تابعین و از کسانی که تا قیامت به نیکی از آنان پیروی نمایند و همچنین از ما با رحمت خویش راضی و خشنود باش ای مهربانترین مهربانان.
خداوندا اسلام و مسلمانان را عزت ده. خداوندا اسلام و مسلمانان را عزت ده. خداوندا اسلام و مسلمانان را عزت ده و شرک و مشرکان را خوار بگردان.
خداوندا ما و مسئولان ما را حفظ نما. خداوندا آنان را به سوی آنچه دوست داری یاری کن و آنان را به سوی نیکی و تقوا رهنمون ساز.
خداوندا همهی والیان امر مسلمان را برای تحکیم شریعتت و پیروی از سنت پیامبرت یاری ده. خداوندا آنان را رحمتی برای بندگانت قرار ده.
خداوندا ما را از حرام با حلال خود بینیاز ساز و با طاعت خویش از معصیتت و ما را با فضل خویش از دیگران بینیاز بگردان… ای زندهی پایدار، به رحمت تو یاری میجوییم همهی امور ما را اصلاح نما و ما را حتی برای یه چشم به هم زدن به خودمان وامگذار ای مهربانترین مهربانان.
خداوندا برادران مجاهد ما را که در راه تو جهاد میکنند در همه جا یاری ده. خداوندا آنان را در فلسطین یاری ده، خداوندا آنان را در فلسطین یاری ده، خداوندا آنان را در فلسطین بر صهیونیستهای متجاوز یاری ده… خداوندا مسجد الاقصی را نجات ده… خداوندا مسجد الاقصی را از تجاوز متجاوزان حفظ نما… خداوندا آن را تا روز قیامت سربلند بدار.
خداوندا بیماران ما را شفا ده و مردگان ما را بیامرز و کارهای ما را با نیکیها خاتمه بده و عمر ما را با خوشبختی به پایان برسان. خداوندا غصهی غصهداران را از بین ببر و سختی سختیدیدهگان را آسان گردان و قرض و دین را از قرضداران ادا نما و بیماران ما و بیماران مسلمان را شفا ده ای مهربانترین مهربانان.
پروردگارا ما را در دنیا و آخرت نیکی عطا کن و از آتش دوزخ دور بدار.
موضوع: 
ریزموضوع: نظر بدهید
در حال بارگزاری ...|
|
