زلزله و وظیفه ما در قبال آن

سايت اسلام اون لاين / ترجمه: ابوعمر انصاری

مطلبي را كه در پيش روي داريد جواب سؤالي است كه يكي از برادران الجزايري از سايت اسلام اون لاين در مورد زياد شدن زلزله ها و وظيفه اي كه ما در قبال اين مسئله داريم نموده است.

محمد- الجزائر

سؤال: زياد شدن زلزله به خاطر چيست؟ و وظيفه ما در قبال آن چه مي باشد؟

پاسخ از سوی: جمعی از علما

________________________________________________________________________

بسم الله و الحمد لله و الصلاه و السلام علي رسول الله و بعد…

زيادي زلزله ها و حوادث ناگهاني وسيله اي جهت انتقام از كساني است كه نسبت به نعمتهاي خداوند كفر ورزيده و ناسپاسي نموده اند ،همانند طوفان قوم نوح و تندبادهاي قوم عاد.

در واقع اين بلايا به منزله امتحاني مي باشد كه مؤمن صادق را از غير صادق جدا مي كند.

پس شايسته است كه شخص مؤمن هنگام مشاهده اين نشانه هاي كوني به سوي توبه و زيادي ذكر، استغفار و صدقه بشتابد.

استاد دكتور زغلول نجار مي گويد:

تمامي حوادث كوني مانند زلزله ها ، آتشفشانها و تند بادها لشكريان خداوندند كه براي عقاب گناهكاران، امتحان صالحان و عبرت بازماندگان مسخر گشته اند و فهم ما نسبت به علمي بودن اين حوادث سبب اين نمي شود كه گمان كنيم اين حوادث صرفا طبيعي بوده ، و اگر هم اين معيار را نپذيريم اين موضوع براي ما آشكار است كه ما از اين حوادث ناگزيريم اگر چه هم بتوانيم وقوع آنرا پيش بيني كرده و يا وسايلي را براي مقابله با آن اختراع كنيم.

و امام علي (كرم الله وجهه) در اين باره مي فرمايد: عذابي نازل نمي شود مگر به خاطر گناه و برطرف نمي شود مگر بوسيله توبه و بازگشت به خدا.

و آيات مختلف عذاب كه در كتاب خداوند موجود مي باشد همگي به خاطر گناهان بشر بوده است.

از بارزترين آيات قرآني كه از زلزله سخن گفته آيات سوره نحل است آنجا كه خداوند متعال مي فرمايد: :”قد مكر الذين من قبلهم فأتي الله بنيانهم من القواعد فخر عليهم السقف من فوقهم وأتاهم العذاب من حيث لا يشعرون” سوره النحل – 26

« كساني پيش از ايشان بوده اند كه ( از اين توطئه ها را داشته اند و) نيرنگها كرده اند ، ولي خدا به سراغ شالوده (زندگي ) آنان رفته است و آن را از اساس ويران كرده است و سقف ( خانه ها) از بالاي سرشان بر سرشان فروريخته است و عذاب(دنيا) از جايي بر سرشان تاخته است كه انتظارش را نداشته اند»

من وصفي بليغتر از اين آيه نيافته ام كه در واقع پاسخي است به مكر انسانهاي فريبكار.

پس بر مومنين واجب است كه از اين حوادث عبرت گرفته و آنرا در ميزان صحيح آن كه”عقاب نسبت به گناهكاران و امتحان صالحان و عبرت بازماندگان” مي باشد قرار دهند.

اما اگر انسان بتواند به هر وسيله اثرات اين حوادث را كاهش دهد هيچگونه اشكالي ندارد، اگر چه تا كنون تلاشهايي كه در اين راه صورت گرفته نتوانسته در برابر آن مقاومت كند و يا از وقوع آن در زمان كافي كه بتوان از تلفات آن جلوگيري نمود خبر دهد.

چنانچه در اواسط دهه هفتاد چينيها توانستند وقوع زلزله را پيش بيني كنند و به همين خاطر بسيار خوشحال گشته و كنفراس بين المللي برپا نمودند تا دانشمندان ديگر را نيز از اين دست آورد آگاه سازند و خداوند تقدير نمود كه در لحظه اجتماعشان زلزله رخ دهد و كنفرانس بدون هيچ دست آوردي به پايان برسد.

- شيخ عبد العزيز بن باز رحمة الله ( مفتي سابق عربستان سعودي ) مي گويد:

خداوند متعال در آنچه كه انجام مي دهد و مقدر مي كند حكيم و عليم است همانطور كه در آنچه كه امر مي كند و قانون گذاري مي كند حكيم و عليم مي باشد.

خداوند متعال هر آنچه از نشانه هاي قدرتش را كه بخواهد مي آفريند تا بوسيله آنها بندگانش را بترساند و حقي كه بر گردن آنها دارد يادآوري نموده و بندگانش را از شرك و مخالفت با اوامرش و ارتكاب نواهي برحذر دارد چنانچه خداوند متعال مي فرمايد : ” وما نرسل بالآيات إلا تخويفا ” سورة الاسراء – 59

« ما نشانه هاي خويش ر ا جز براي بيم دادن اجرا نمي سازيم»

وقال عز وجل : ” سنريهم أياتنا في الآفاق وفي أنفسهم حتى يتبين لهم أنه الحق أولم يكف بربك أنه على كل شيء شهيد ” سوره فصلت- 53 « ما به آنان هرچه زودتر دلايل و نشانه هاي خود را در اقطار و نواحي و در داخل و درون خودشان به آنان نشان خواهيم داد تا براي ايشان روشن و آشكار گردد كه اسلام و قرآن حق است. آيا تنها بسنده نيست كه پروردگارت بر هرچيز حاضر و گواه است؟»

، وقال تعالى : ” قل هو القادر على أن يبعث عليكم عذابا من فوقكم أو من تحت أرجلكم أو يلبسكم شيعا ويذيق بعضكم بأس بعض ” سورة الانعام- 65

« بگو: خدا مي تواند كه عذاب بزرگي از بالاي سرتان و يا از زير پاهايتان بر شما بگمارد و يا اينكه كار را بر شما بهم آميزد و دسته دسته و پراكنده گرديد »

و امام بخاري در صحيحش از جابربن عبدالله رضي الله عنهما از رسول الله صلي الله و عليه وسلم روايت مي كند كه هنگامي كه سخن خداوند ” قل هو القادر على أن يبعث عليكم عذابا من فوقكم ” نازل شد فرمود: ( أعوذ بوجهك )

و شيخ اصفهاني از مجاهد در تفسير آيه ” قل هو القادر على أن يبعث عليكم عذابا من فوقكم ” روايت مي كند كه گفت: منظور: صيحه و سنگ و تند باد مي باشد و” أو من تحت أرجلكم ” به معني زمين لرزه و خسف(به درون خود كشيدن) است .

و شكي نيست كه زلزله هايي كه در اين روزها در مكانهاي مختلف روي مي دهد از جمله آياتي هستند كه خداوند بوسيله آنها بندگانش را مي ترساند و تمام زلزله هايي كه سبب خسارت و تلفات براي بندگان مي شود همگي به خاطر شرك و گناه مي باشد. و خداوند متعال مي فرمايد: ” وما أصابكم من مصيبة فبما كسبت أيديكم ويعفو عن كثير ” سورة الشوري -30 « آنچه از مصائب و بلايا به شما مي رسد به خاطر كارهايي است كه خود كرده ايد تازه خداوند از بسياري گذشت مي كند»

وقال تعالى : ” ما أصابك من حسنة فمن الله وما أصابك من سيئة فمن نفسك ” سورة‌ النساء- 79 « آنچه از خير و خوبي به تو مي رسد از خدا است و آنچه بلا و بدي به تو مي رسد از خود توست»

و خداوند متعال درباره امتهاي گذشته مي فرمايد: ” فكلا أخذنا بذنبه فمنهم من أرسلنا عليه حاصبا ومنهم من أخذته الصيحة ومنهم من خسفنا به الأرض ومنهم من أغرقنا وما كان الله ليظلمهم ولكن كانوا أنفسهم يظلمون “. سورة العنكبوت- 40 « ما هر يك از اينها را به گناهانشان گرفتيم: براي بعضي از ايشان طوفان همراه با سنگريزه حواله كرديم و بعضي از ايشان را صدايي فرا گرفت و برخي از ايشان را هم به زمين فرو برديم و برخي ديگر را غرق كرديم خداوند هرگز بديشان ستم نكرده است و آنان خودشان به خويشتن ستم كردند»

بنابراين بر مسلمانان چه مكلف و غير مكلف واجب است كه به سوي خداوند بازگشته و بر دين خود استقامت بنمايند و از هرآنچه خداوند نهي نموده مانند شرك و گناه دوري كرده تا سلامتي و عافيت از بديها در اين دنيا و آخرت برايشان حاصل شود و خداوند تمام بلاها را از آنها دور نمايد و تمام خوبي ها را به آنها عطا نمايد چنانچه خداوند متعال مي فرمايد: ” ولو أن أهل القرى آمنوا واتقوا لفتحنا عليهم بركات من السماء والأرض ولكن كذبوا فأخذناهم بما كانوا يكسبون ” سورة الاعراف-96 « اگر مردمان شهرها و آباديها ايمان مي آوردند و پرهيز مي كردند بركات آسمان و زمين را بر روي آنان مي گشوديم ولي آنان بتكذيب پرداختند و ما هم ايشان را به كيفر اعمالشان گرفتار و مجازات نموديم»

و در باره اهل كتاب مي فرمايد: ” ولو أنهم أقاموا التوراة والإنجيل وما أنزل إليهم من ربهم لأكلوا من فوقهم ومن تحت أرجلهم ” مائده- 66 « و اگر آنان به تورات و انجيل و بدانچه كه از سوي پروردگارشان بر آنان نازل شده است عمل بكنند از بالاي سر خود و از زير پاهاي خود روزي خواهند خورد»

و مي فرمايد: ” أفأمن أهل القرى أن يأتيهم بأسنا بياتا وهم نائمون أو أمن أهل القرى أن يأتيهم بأسنا ضحى وهم يلعبون أفأمنوا مكر الله فلا يأمن مكر الله إلا القوم الخاسرون ” سوره الاعراف-97-98-99

« آيا مردمان اين شهرها وآبادي ها ايمن شده اند كه عذاب ما شبانه به سراغ آنان رود در حالي كه ايشان غرق در خواب باشند؟ يا اينكه مردمان اين شهرها و آباديها ايمن شده اند از اينكه عذاب ما چاشتگاهان به سراغشان آيد در حالي كه سرگرم بازي هستند؟ آيا آنان از چاره نهاني و مجازات ناگهاني خدا ايمن و غافل شده اند؟ در حالي كه از چاره نهاني و مجازات ناگهاني خدا جز زيانكاران ايمن و غافل نمي گردند»

امام ابن قيم رحمة الله مي نويسد: خداوند گاهي اوقات به زمين اجازه تنفس داده كه سبب زلزله هاي بزرگ مي شود و در اثر آن براي بندگان حالت ترس و خشيت و توبه و دست كشيدن از معاصي و تضرع به سوي خداوند روي مي دهد. چنانچه هنگامي كه زلزله مي شد بعضي از سلف مي گفتند: خداوند شما را تنبيه نمود و عمر بن خطاب رضي الله عنه هنگامي كه در مدينه زلزله شد براي مردم خطبه خواند و آنها نصيحت نمود و فرمود: اگر دوباره زلزله تكرار شود با شما نخواهم ماند و اينجا را ترك خواهم نمود.. سخنش به پايان رسيد. خداوند رحمتش نمايد.

و در اين باره از سلف سخن بسيار است….

پس بر ما واجب است كه هنگام زلزله و ديگر آيات خداوند ازجمله كسوف و تندباد و آتشفشانها به سوي خداوند بازگشته و توبه كنيم و تضرع نموده و از او درخاست عافيت بكنيم. ذكر و استغفار را زياد انجام داده همانطور كه رسول الله صلي الله و عليه وسلم هنگام كسوف فرمود: ” فإذا رأيتم شيئا من ذلك فانزعوا إلى ذكره ودعائه واستغفاره ” جزء من حديث متفق عليه « هنگامي كه چيزهايي از اين جمله را مشاهده نموديد پس به ذكر، دعا و طلب آمرزش از او روي بياوريد»

و همچنين مستحب است كه به فقرا و مساكين رسيدگي شود و به آنها صدقه داده شود زيرا رسول الله صلي الله و عليه وسلم مي فرمايد: ” ارحمو ترحموا ” أخرجه الإمام أحمد ، ” الراحمون يرحمهم الرحمن ، ارحموا من في الأرض يرحمكم من في السماء ” أخرجه أبو داود والترمذي ، وقوله صلى الله عليه وسلم : ” من لا يرحم لا يرحم ” أخرجه البخاري ومسلم .

« رحم كنيد تا مورد رحمت قرار بگيريد» « خداوند رحمان به رحم كنندگان رحم مي كند، در زمين رحم كنيد در آسمان برشما رحم خواهد شد» «هر آنكش كه رحم نكند به او رحم كرده نمي شود»

و از عمربن عبد العزيز روايت شده كه هنگامي كه زلزله رخ مي داد به امرايش نامه مي نوشت كه صدقه دهيد.

ويكي از اسباب سلامتي و در امان ماندن از هر بدي اين است كه صاحبان قدرت دست نادانان را گرفته و آنها را به راه حق ملزم نمايند و شرع خداوند را در ميان آنها اجرا نموده و آنها را امر به معروف و نهي از منكر بنمايند چنانچه خداوند متعال مي فرمايد: ” والمؤمنون والمؤمنات بعضهم أولياء بعض يأمرون بالمعروف وينهون عن المنكر ويقيمون الصلاة ويؤتون الزكاة ويطيعون الله ورسوله أولئك سيرحمهم الله إن الله عزيز حكيم ” سورة التوبة-71، « مردان و زنان مؤمن برخي دوستان و ياران برخي ديگرند همديگر را به كار نيك مي خوانند و از كار بد باز مي دارند و نماز را چنانكه بايد مي گذارند و زكات را مي پردازند و از خدا و پيغمبرش فرمانبرداري مي كنند اينان كساني اند كه خداوند به زودي ايشان را مشمول رحمت خود مي گرداند، خداوند توانا و حكيم است»

وقال عز وجل : ” ولينصرن الله من ينصره إن الله لقوي عزيز. الذين إن مكناهم في الأرض أقاموا الصلاة وآتوا الزكاة وأمروا بالمعروف ونهوا عن المنكر ولله عاقبة الأمور ” سورة الحج-40و41

« و به طور مسلم خداياري مي دهد كساني را كه او را ياري دهند، خداوند نيرومند و چيره است . كساني هستند كه هرگاه در زمين ايشان قدرت بخشيم نماز را برپا مي دارند و زكات را مي پردازند و امر به معروف و نهي از منكر مي نمايند و سرانجام همه كارها به خدا بر مي گردد»

وقال سبحانه : ” ومن يتق الله يجعل له مخرجا ويرزقه من حيث لا يحتسب ومن يتوكل على الله فهو حسبه ” سورة الطلاق- 2و3

« هر كس هم از خدا بترسد و پرهيزكاري كند خدا را نجات را براي او فراهم مي سازد و به او از جايي كه تصورش نمي كند روزي مي رساند، هر كس بر خداوند توكل كند خدا او را بسنده است»

و رسول الله صلي الله و عليه وسلم مي فرمايد: ” من كان في حاجة أخيه كان الله في حاجته ” متفق عليه ،

« هر كس كه به دنبال برآورده نمودن نياز برادرش باشد خداوند هم نياز او را برآورده مي سازد»

وقال عليه الصلاة والسلام : ” من نفس عن مؤمن كربة من كرب الدنيا نفس الله عنه كربة من كرب يوم القيامة ، ومن يسر على معسر يسر الله عليه في الدنيا والآخرة ، ومن ستر مسلما ستره الله في الدنيا والآخرة ، والله في عون العبد ما كان العبد في عون أخيه ” أخرجه مسلم

« هركس از مؤمني، مشكلي از مشكلات دنيا را برطرف نمايد خداوند مشكل آخرت او را برطرف خواهد نمود و هرآنكس كه كار كسي را كه در تنگنايي قرار گرفته آسان كند خداوند در دنيا و آخرت بر او آسان مي گيرد و هركس كه مسلماني را پرده پوشي كند خداوند او را در دنيا و آخرت پرده پوشي خواهد كرد و خداوند درياري بنده اش است مادامي كه بنده در حال ياري نمودن برادرش مي باشد.»

و دراين باب احاديث فراوانند.

و از خداوند مي خواهيم كه احوال همه مسلمانان را اصلاح نمايد و توفيق آگاهي از مسائل دين و استقامت بر آن و بازگشت به سوي او از تمامي گناهان را بدهد و همچنين از او مي خواهيم كه تمامي حكام مسلمانان را اصلاح نمايد و به آنها توفيق اقامه حق و خوار كردن باطل و اجراي شريعت خداوند براي بندگانش را عطا بفرمايد و آنها و تمام مسلمانان را از گمراهي فتنه ها و زمزمه هاي شيطان نجات بدهد .

إنه ولي ذلك و القادر عليه. وصلى الله وسلم على نبينا محمد ، وآله وصحبه ، ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين.

_________

مترجم : ابوعمر انصاری